#eisteddfod : cyfarfod darlledu IWA

Rhybudd iechyd! Cynnwys heb ei olygu na’i wirio â Cysill…

11:00 Yn y cyfarfod am drio blogio rhai nodiadau o hwn…

Ar y llwyfan Hywel Wiliam (gynt o Ofcom), more about Keith Jones (BBC), side effects Huw Jones (S4C) – cadeirio GTD.

GTD yn cyflwyno, resuscitator rhoi darlun du o sefyllfa’r cyfryngau a’r wasg yng Nghymru. Ein gallu ni i gynnal trfodaeth gyhoeddus ddim yn cyfteb ag anghenion y sefyllfa. Heb weldd diwedd y peysau ariannol: efalli dim ond y cychwyn. Newidiadau technolegol yn symud yn gyflym, a defnydd cyfryngau newydd yn enwedig ymysg yr ifanc. Am gael trafodaeth felly oedd yn ehangach nac un sianel yn unig.

11:08 Hywel Wiliam – cyd-destun y farhcnad gyfathrebu

Ofcom newydd gyhoeddi dogfen am y farchnad gyfathrebu yng NGymru.
Faint sy’n defnyddio bandeang? Cynyddu lot yn fl. dwetha. 71% yn defnyddio band eang yng NGhym. Y cynnydd mwya.
Hefyd cynnydd yn y defnydd o ffonau clyfar. Yng NGhymru, lan i 30%. Ond ydyn nhw am weithio – 3G ayyb.
Band eang: Ofcom wedi cyhoeddi map o argaeledd band eang fesul sir.
11 allan o 22 sir gyda 20% o bobol sy’n methu cael band eang mwy na 2MB. Fideo yn ddbynnol ar fnadeang wrth gwrs.
26% yn Sir Gar methu cael band eang cyflym.
Band eang symudol: dibynnu ar 3G. Peth gwelliant wedi bod yn y fl. ddwetha. 17% o ardaloedd yn gallu cael 3G gan 4 darparwr erbyn hyn.
Datblygiadau am ddigwydd – rhyddhau sbectrwm yn enwedig 800MHz, arwyddocaol o ran 4G ac LTE(?)
Llywod Cymru yn cynnig sybsidi ar gyfer cael band eang os na allwch chi gael 2MB.
Big up i’r App Tywydd!
Mwy o bobol dan 25 yn gwylio teledu dros y we nac ar y teledu.
Teledu HD yn tyfu 26% fyny i 30%.
Cwestiwn beth sydd ar gael yn HD yn broblem. Hynny yn newid pan fydd
Gwariant ar deledu yn Saesneg wedi disgyn 13%. Gwariant ar deledu y pen yn £66 yng NGhymru bron dwbl hyn yn Lloegr.
Radio: DAB – 29% yn berchen ar set DAB yng NGhym o’i gymharu a 37% yn Lloegr. Diddorol gweld apps yn datblygu ar gyfer radio – potensial.
Radio Cymunedol am dyfu: cyfyngiadau’r dalgylch yn codi cwestiynau am pam mor addas ydi o ar gfyer Cymru.
Deddf Cyfathrebu ar y ffordd, ond pryd? Ddim yn glir. Amserlen yn cyflymu post-NOTW? Efallai golygu bod llai yn y ddeddf. Angen lonio nawr i gwffio congl Cymru.
Adnewyddu trwyddedau ITV yng Nghymru’n dod lan. Pwysig bod hwn yn parhau.
Adnewyddu Siartr y BBC a goblygiadau mawr i Gymru. Eto angen dechrau lobio’n fuan.
Teledu Lleol: i ba raddau bydd y model yn addas yng Ngyhymru? Sut allwn ni gymryd mantais.

11:19 Huw Jones – heriau i S4c?

Cwestiynau yn hytrach na atebion

4 pennawd:
sefyllfa’r iaith
sefyllfa’r cyfryngau torfol
cwestiynau i S4C fel gwasanaeth
S4C fel sefydliad

sefyllfa’r iaith
– colli 3k siaradwyr Cym net bob bl. yn ol BYIG.
– pwy sydd yn gwylio: 73% o Gymry Cym dros 65 yn troi at S4C bob wythnos; 35-44 yn 38%.
– gyd yn gysylltiedig a chwestiwn sut ma mesur llwydiant, pan ma’n weddol amlwg bydd adolygiad yn y dyfodol am fynnu gofyn cwestiynau am ddefnydd a gwerthfawrogiad.

Sefyllfa cyf. torfol
– analog bron a chael ei ddiffodd; darlledu cyhoeddus wedi colli gwylwyr, ond nifer wedi arafu cwymp drwy gynyddu nifer o wasanaaethau sydd ar gael More 4 ayyb – un sianel sydd gan s4c, am bod pob sianel yn golygu cost ychwanegol.
– cyf. newydd yn newid defnydd pobol o’r cyfryngau torfol, yn arbennig ymysg pobl ifanc. Nid dim ond cwestiwn o faint o amser mae nhw’n dreulio, a faint llai ar deledu, ond bod nodweddion cyfryngau newydd yn creu disgwyliadau newydd. Cwestiynau ieithyddol pwysig fan honno. Sut mae defnyddio iaith leiafrifol arlein mewn parth sydd a chyrhaeddiad rhyngwladol.

S4C fel gwasanaeth
– yn wasanaeth Cymraeg, i bobol sydd yn dymuno byw bywydau drwy gyfrwng Gymraeg. Ond hefyd pobol sydd yn dymuno byw yn ddwyieith. Beth yw eu disgwyliadau nhw?
– beth am bobol sydd ddim yn byw bywydau trwy gyfrwng Gym, – sut all S4C ddod mewn i’w bywydau nhw?
– Cyw yn cael ei weld fel llwyddiant, ond mae’n gymharol ddrud.
– cwestiwn: faint o gyllid s4c ddylid ei roi ar gyfer cynulleidfaoedd penodol
– creadigrwydd a gwreiddioldeb: dim amheuaeth bod rhaid iddo fod yn wreiddiol a gwahanol. R’un peth yn wir ar gyfer yr iaith. Dim ond trwy gynnig pethau na ellir eu cael mewn ieithoedd eraill byddd iaith yn ffynnu.
– wedi bod yn gyfnod lle mae perthynas â chynhyrchwywr wedi bod yn annodd, ond gobeithio y daw sefydlogrwydd yn fuan.
– beth yw’r berthynas rhwng cyfryngau newydd gyda’r gwasanaeth teledu craidd?
– beth gaiff S4C wario arian arno?
– cyhoeddi mas o law ganllawiau ar gyfer cronfa ddigidol. Sut all S4C sbarduno’r maes hwnnw? Fforwm CN yn helpu gyda hyn

S4C fel sefydliad
– 2013 mwafrif cyllid yn dod gan Ymddiried. y BBC felly angen creu strwythr newydd, atebol, a chryf.
– eisiau atebolrwydd ddeuol, dilys i ymdd y BBC o ran sut mae arian S4C yn cael ei wario – cytundeb o flaen llaw
– hefyd lle bydd hynny yn cael ei ategu gan bresenoldeb aelodau awdurdod S4c sydd wedi ei ategu gan aelodau o’r BBC
– angen i awdurdod S4C weithredu yn annibynnol o fewn fframwaith atebolrwydd i’r ariannwr.
– awyddus i gydweithio gyda;r BBC yn lleol ac yn Brydeinig i greu arbedion. Asesu cynigion i weld os ydyn nhw’n ychwanegu gwerth at yr hyn sydd ar y sgrin.
– y drefn o ariannu drwy;r drwydded ond yn mynd tan 2015, cysur bod gwelliant gan y Llywod yn y mesur CC y bydd y cyfrifoldeb terfynol yn cael ei ddal am sicrhau bod cyllid digonol ar gyf S4C. Sut bydd hynny’n gweithio, cawn weld.
– bydd adolygiad DCMS yn gofyn llawer o gwestiynau, a rhaid sicrhau bod popeth yn iach ac yn effeithiol fel y gall fod yn adolygiad cadarnhaol.

11:33 Keith Jones

Pryder wedi bod o fewn BBC dros ariannu S4C. Arg. Patten wedi clywed y neges yn glir o sawl cyfeiriad. KJ yn meddwl y bydd modd dod i gytundeb all gadw annibyn ymarferol S4C.
– PAtten: BBC wedi ymladd i gadw annib ei hun, felly dim bwriad i fygwth anibyn S4C.
– gresynu nad oes digon o son am anghenion y gynulleidfa hyd yma.
– sefydlu perthynas rhwng awdurdod s4c gyda ymddiredol y bbc fyddwn ni: bydd perthynas S4C a BBC Cymru yn parhau
– wedi anelu at gefnogi strat rhaglenni s4c yn y modd gorau posibl: newyddion, PYC ayyb.
– wedi dechrau edrych ar sut i ymestyn y berthynas tu hwnt i’r golygydol: cydweithio i arbend arian, cyn belled ein bod yn ddigon
– y gynulleidfa’n malio dim am bwy sy’n anfon y signal i’r lloeren, eu diddordeb nhw yw’r rhaglenni.
– peth rhwystredigaeth na fu modd creu uchafbwyntiau creadigol ar y cyd
– dychmygwch ddigwyddiad mawr cyfryngol allai uno cynulleidfa BBC One gyda rhai S4C. Potensial mawr.
– prosiect ymchwil i ddeall natur y gynulleidfa: cyhoeddi yn fuan (S4c, bbc, BYIG)
– technoleg yn newid perthynas y gynulleidfa a’r darlledwr: her i ddarllwedwyr sydd a’u gwreiddiau yn y byd analog.
– os ydi cfeisis Wali yn bodoli yn y, rhaid gofalu rhag edrych am wwrsi yn y gorffennol yn unig
– yn y byd analog mi allai darlledwr gael sbectrwm a blaenoriaeth – cwmniau masnachol fydd yn rheoli llwybrau at y deunydd
– her yn amlwg i ddarlledwr cyhoeddus – allwn ni ddim cymryd amlygrwydd cynnwys yn ganiataol
– hergreadiogl: sut allwn ni wneud cynnwsy yn ddigon atyniadol ar y llwyfannau yma
– her ariannol: arbedion o 20% yn dalcen caled. sut byddwn yn gwasanaethu ein cynulleidfa mewn 6 bl.
– 1m o bobol yn troi at ein rhaglenni bob chwarter awr
– rhesymau i fod yn obeithiol: galw am wasaaethau cyfryngau safonol Cymreig mor uchel ac erioed,
– BBC wedi gorfod edrych ar flaenoriaethau,
– rol genedlaethol: creu a hybu creu deunydd o’r safon ucha
– methrin gwerth cynhoeddus, cynnwys unigryw, cynnal safon
– bydd rhaid torri rhaglenni bydd pobol yn eu colli. Yr her felly yw diffinio eu rol genedlaethol yn fwy manwl nac erioed o’r blaen. Methu bod yn bopeth i bawd, ond gallu tanio dychymyg cynull, lle bynnag y bônt.

11:45 cwestiynau:

Arwyn i KJ: rhywsredigaeth na fu mwy o gydweithio: pam na wnaethoch chi fwy i feithrin hynny? Ydy o’n rhywbeth ddyla’ch olynydd ganolbwyntio arno?

Wedi chwilio am rai syniadau sy’n gweithio ar draws y ddwy iaith. Angen mwy o hynny ar y cyd, lle mae cynulleid. yn gorgyffwrdd. Dod â gwylwyr

HJ: rhywun wedi dweud “oni ddyla Cariad @ Iaith fod wedi dechrau ar BBC a throsglwyddo i S4C”.

Cwestiwn: GO wedi dweud bod y cyfryngau Cym wedi mynd yn ddosbarth canol, sut mae adennill y gwylwyr dosbarth gweithiol?

HJ: Gyndyn o dderbyn ei fod yn fater o ddosbarth. Fasa gwasan teledu sy’n cyrraedd dosb gweithiol C’fon a Chaerdydd yn wahanol. Angen edrych ar raglenni as groesi ffiniau dosbarth.

KJ: profiad Radio Cymru yn ddiddorol. Yn y 90au wedi edrych yn fwriadol arno, a chadw llygad beirniadol. Teimlad ei fod yn tueddu i droi yn ei unfan, ac ar gyfer math arbennig o siaradwyr Cymraeg. Newidwyd Radio Cymru, a bu cryn brotest. Credu eu bod wedi bod yn gwbl iawni wneud be wnaethpwyd. Dyletswydd i bawb, pwy bynnag ydyn nhw, a be

GTD: a fyddai modd i Radio Cymru a Radio Wales barhau fel gwas cenedlaethol dan amgylchiadau toriadau o 20%?

KJ: pwyslais i warchod priod bwrpas y gwas cenedlaethol.

GTD: a fyddai pwyslais y BBC yng NGhymru yn wahano i BBC ym Mhrydain.

KJ: penderfyniadau yn nwylo Cymru o ran toriadau

11:55 cwestiynau pellach

Hywel Williams: falch o weld Llywod Prydain yn defnyddio’r gair ‘digonol’ ond angen gweld beth mae hynny’n ei olygu. Ei hyder yn DCMS yn gymharol isel. Bydd o’n eu herio’n eithaf caled ar beth yw natur ‘digonol’.

GTD: faint o broblem yw clash yr holl amserlenni deddfau cyfathrebu, siartr BBC ayyb?

HW: amseru am fod yn bwysig, a bydd angen meddwl am newidadau dros dro. Angen gweithio mas beth fydd yn flaenoriaeth i ni a pheidio gadael hi nes papur gwyn – cysylltu â gwleidyddion cyn hynny. DAB a RAdio Cymru yn enhgraifft o sut mae

o’r llawr: yw hi’n deg bod S4C yn cael eu torri’n ôl mwy na’r BBC?

GTD: toriad i raglenni Saesneg yng Nghymru wedi bod yn 33% cyn y toriadau newydd yma.

KJ: toriadau ddim yn newydd. Ddim yn cofio blwyddyn lle na bu toriadau yn y ddegawd dwetha.

Iestyn Garlick: S4C wedi pasio toriadau o 34% a mwy i’r cynhyrchwyr, sydd uwchben y 24% i’r sianel.

Dyna ddiwedd y sesiwn. Diolch am ddarllen!