Pam bod Basgwyr yn trydar ddwywaith cymaint â’r Cymry?

Screen Shot 2013-06-29 at 22.25.07

Edrychwch ar y llun yma –>

Mae yna bron yr un faint o gyfrifon Twitter sydd yn yn defnyddio Cymraeg a Basgeg ac sydd wedi cael eu codi gan web crawler Indigenous Tweets. Mae cyfrifon sy’n defnyddio Cymraeg tua 82% o gyfanswm y rhai Basgeg.

Tra o ran trydariadau sydd yn Gymraeg neu Fasgeg mae dwywaith cymaint o drydariadau Basgeg na rhai Cymraeg. Mae hwn yn wahaniaeth enfawr sydd yn bownd o gael effaith ar yr ecosystem ieithyddol ar rwydwaith gymdeithasol, bronchi ac efallai’n gallu dangos pethau diddorol i ni o ran y diwylliant o ddefnydd y ddwy iaith mewn parthau gwahanol arlein, sildenafil ac efallai oddiarlein hefyd.

Pa resymau allai fod am hyn te? Dyma rai syniadau:

  1. mae’r algorithm adnabod iaith yn gweithio’n well ar gyfer Basgeg, ac felly’n adnabod mwy o negeseuon.
  2. mae trydarwyr Basgeg yn llawer prysurach ar rwydweithiau cymdeithasol na rhai Cymraeg
  3. mae trydarwyr Basgeg yn llawer mwy bodlon defnyddio Basgeg na Sbaeneg, tra bod trydarwyr Cymraeg yn fwy dwyieithog eu trydar.
  4. mae llawer mwy o bots Basgeg yn pwmpio allan trydariadau awtomatig
  5. mae llawer mwy o aildrydar o negeseuon Basgeg nac o negeseuon Cymraeg
  6. mae llawer mwy o gynhyrchwyr cynnwys dwysedd ac amledd uchel yn yr iaith Basgeg (e.e. gwasanaethau newyddion)
  7. mae yna wahaniaethau diwylliannol yn y ffordd rydyn ni Gymry’n defnyddio rhwydweithiau cymdeithasol o’u cymharu â’r Basgwyr. e.e. mae llai o ddiwylliant o rannu gan siaradwyr Cymraeg, o bosib. Ydi Basgwyr yn fwy ‘digidol’ na ni?
  8. allwch chi feddwl am ragor?

Mae’r erthygl yma gan Jackson and Wang (2012) yn darganfod bod gwahaniaethau rhwng diwylliannau rhwydweithiau cymdeithasol UDA a China, ond faint o wahaniaethau sydd yna rhwng ardaleodd a gwledydd yn Ewrop? Ma’r boi yma’n credu bod gwahaniaethau rhwng sut mae’r Iseldiroedd a Gwlad Belg yn defnyddio cyfryngau cymdeithasol ond dydi o ddim yn cynnig unrhyw dystiolaeth. Ar flog arall mae yna drafodaeth sydd ychydig yn fwy synhwyrol gan gyfeirio at unigolyddiaeth / cyfunoliaeth (collectivism) ac effaith lefelau incwm ar ddefnydd technoleg sydd efallai yn fwy perthnasol.

Oes yna unrhyw beth i ddweud dros ddosbarthiad daearyddol siaradwyr, a’r effaith mae bywyd gwledig vs trefol yn ei gael? Mae ystadegau Ofcom yn nodi bod gan ardaloedd gwledig yr un mynediad at fand llydan a threfol, ond efallai bod y defnydd yn wahanol?

Mae’r blog hwn gan Juliano Andrade Spyer am ymateb pobol yn yr ardal mae’n gweithio i’r protestiadau yn Brasil yn ddiweddar yn cyffwrdd ar y gwahaniaeth diwylliannol yma:

There are differences between large urbanized areas where the rallies are happening and small places such as here (Gol: mae wedi ei leoli 70km o’r brifddinas Brasilia) regarding the use of Facebook. There, Facebook is a channel used for keeping in touch with the people one does not necessarily see every day. Facebook tends to become a gathering place where we are close to everyone, independently of their location in different neighborhoods or other places. The purpose here of using Facebook is not “keeping in touch” because that is really not necessary as friends and everyone else are already physically near to each other every day. What is important, then, is not talking about public things that everyone can know, but to share private information that not everyone knows about. Demonstrations are not interesting for those living here because they relate to institutional politics and also because they are already public, everyone knows about it, and something everyone knows about is not worth talking about.

(mwy o gofnodion blog gan ymchwilwyr UCL ar y thema  ‘Dylanwad Gwahaniaethau Diwylliannol ar Rwydweithio Cymdeithasol)

Ydi closrwydd llawer o gymunedau lle mae’r Gymaeg yn gryf yn un o’r ffactorau sydd yn cadw’r Gymraeg yn iaith fyw ar un llaw, ac yn ei gwneud yn iaith lai byw ar y we ar y llaw arall?

Be chi’n feddwl? Faswn i wrth fy modd cael trafodaeth ar hyn. Gadwch sylw…

[Gol: nes i grybwyll ecosystem ieithyddol fyny fan’na heb rili feddwl amdano, ond dyma erthygl gan bobol sydd wedi: ‘Language Ecology‘. Skutnabb-Kangas, T., a Phillipson, R. (1997)]