Aberystwyth University Multiplatform Production Projects 2014

tft40
Department of Theatre, Film and Television Studies at Aberystwyth University – Celebrating 40

I’ve been teaching alongside Greg Bevan this semester on the Multiplatform Production module at the Department of Theatre, Film and Television Studies at Aberystwyth University. 10 groups have been making projects which combine a variety of online media and offline activities in a wide range of genres.

There are promotional campaigns, i-docs, transmedia fiction, content communities and multiplatform factual productions. All projects are now in their final week before assessment and submission so I’d like to encourage you to take a look at their work, browse the material and interact with them. A little bit of support will make a big difference to them. So  please add a comment, like their stuff, and let them know that you’re interested!

The projects are listed below in alphabetical order. Many of the projects use more platforms than just a website, Twitter and Facebook of course, but you can find your way to those via their web and social platforms. Enjoy!

Branch 4

Website: http://www.ministryofposthumanaffairs-gov.net/ + http://henryatkinson76.wordpress.com/

Facebook: https://www.facebook.com/pages/The-Minotaur/384904171648405

Twitter: https://twitter.com/frontpagevicky

Break a Leg Productions

Website: http://break-a-leg-productions.weebly.com/

Facebook: https://www.facebook.com/breakalegproductions

Twitter: https://twitter.com/breaka_leg

Cook, Eat, Clean, Repeat

Website: http://cook.avecsucre.co.uk/

Facebook: https://www.facebook.com/CookEatCleanRepeat

Twitter: https://twitter.com/CookEatCleanRep 

Edjisketch

Website: http://edjisketch.cf/

Facebook: https://www.facebook.com/edjisketch93

Twitter: https://twitter.com/Edjisketch

Funk’d

Website: http://www.funkdmedia.moonfruit.com/

Facebook: https://www.facebook.com/pages/Funkd/474802782617300

Love Your Selfie

Website: http://loveyourselfie.wix.com/lys1

Facebook: https://www.facebook.com/loveyourselfie1

Twitter: https://twitter.com/LoveYourSelfie1

Round for £10

Website: http://roundfortenpound.weebly.com/

Facebook: https://www.facebook.com/roundfortenpound

Sgwrs

Website: http://sgwrs.weebly.com/

Facebook: https://www.facebook.com/sgwrs 

Twitter: https://twitter.com/SgwrsGymraeg

Talk Aberystwyth

Website: http://talkaberystwyth.weebly.com/

Facebook: https://www.facebook.com/talkaberystwyth

Twitter: https://twitter.com/talkaber

We Love Afrika

Website: http://weloveafrika.wix.com/home

Facebook: https://www.facebook.com/weloveafrika

Twitter: https://twitter.com/WeLoveAfrika

Prosiectau Cynhyrchu Amlblatfform Prifysgol Aberystwyth 2014

tft40
Adran Astudiaethau Theatr, Ffilm a Theledu Prifysgol Aberystwyth – Dathlu 40

Dwi wedi bod yn dysgu semester yma ochr-yn-ochr gyda Greg Bevan ar fodiwl Cynhyrchu Amlblatfform yn Adran Astudiaethau Theatr, Ffilm a Theledu ym Mhrifysgol Aberystwyth. Mae na 10 grŵp yn gwneud gwaith sydd yn cyfuno pob math o gyfryngau arlein a gweithgareddau oddi ar lein i greu amrywiaeth eang o brosiectau digidol cyffrous.

Mae yma ymgyrchoedd hyrwyddo, dogfennau rhyngweithiol, cymunedau cynnwys, ffuglen trawsgyfrwng a chynhyrchiadau ffeithiol amlblatfform. Mae’r holl brosiectau nawr yn eu wythnos olaf cyn eu cyflwyniad ac asesiad terfynol felly hoffwn i annog chi i fynd i ymweld â nhw, gwylio pori a rhyngweithio gyda nhw. Byddai chydig o gefnogaeth o’r tu allan yn gwneud gwahaniaeth mawr iddyn nhw gyd. Ewch amdani, ychwanegwch sylw, hoffwch eu stwff!

Rhestrir y prosiectau isod yn nhrefn yr wyddor. Mae nifer o’r prosiectau yn cynnwys mwy o elfennau na dim ond gwefan, Facebook a Twitter wrth gwrs, ond gallwch ymweld a’r gwefannau er mwyn cael eich cyfeirio i’r llwyfannau eraill.

Branch 4

Website: http://www.ministryofposthumanaffairs-gov.net/ + http://henryatkinson76.wordpress.com/

Facebook: https://www.facebook.com/pages/The-Minotaur/384904171648405

Twitter: https://twitter.com/frontpagevicky

Break a Leg Productions

Website: http://break-a-leg-productions.weebly.com/

Facebook: https://www.facebook.com/breakalegproductions

Twitter: https://twitter.com/breaka_leg

Cook, Eat, Clean, Repeat

Website: http://cook.avecsucre.co.uk/

Facebook: https://www.facebook.com/CookEatCleanRepeat

Twitter: https://twitter.com/CookEatCleanRep 

 Edjisketch

Website: http://edjisketch.cf/

Facebook: https://www.facebook.com/edjisketch93

Twitter: https://twitter.com/Edjisketch

Funk’d

Website: http://funkdmedia.moonfruit.com

Facebook: https://www.facebook.com/pages/Funkd/474802782617300

Love Your Selfie

Website: http://loveyourselfie.wix.com/lys1

Facebook: https://www.facebook.com/loveyourselfie1

Twitter: https://twitter.com/LoveYourSelfie1

Round for £10

Website: http://roundfortenpound.weebly.com/

Facebook: https://www.facebook.com/roundfortenpound

Sgwrs

Website: http://sgwrs.weebly.com/

Facebook: https://www.facebook.com/sgwrs 

Twitter: https://twitter.com/SgwrsGymraeg

Talk Aberystwyth

Website: http://talkaberystwyth.weebly.com/

Facebook: https://www.facebook.com/talkaberystwyth

Twitter: https://twitter.com/talkaber

We Love Afrika

Website: http://weloveafrika.wix.com/home

Facebook: https://www.facebook.com/weloveafrika

Twitter: https://twitter.com/WeLoveAfrika

Eos and the broader struggle over valuing Welsh language products

The Eos ruling by the Copyright Tribunal is a vicious blow to musicians who choose to sing in Welsh, but it is also a blow in the wider debate about the way we measure the value of Welsh cultural products – from daily news to television entertainment.

At the heart of the Eos vs BBC struggle lies the contrary viewpoints of the BBC, who argue that music should be valued according to its usual measures (including RAJAR and several other statistics which combine audience research and broadcast time); and Eos, who argue that it is not possible to measure the value of payments for Welsh language music on statistics alone (and dodgy statistics at that) and that their unique and intrinsic cultural value is a factor that must be considered.

Since the Earthquake, when S4C’s value was thrown into the lions den in front of emperor Hunt, S4C have also been in the process of putting the argument for measuring value. Many people supportive of the channel have noted that audience statistics aren’t the be all and end all of value measurement but that economic, social and cultural value all have to be considered in measuring the success of a minority language television channel. This was Ian Jones’s response to the drop in viewing figures reported in the S4C annual report in July 2013:

“It’s no longer appropriate in today’s multiplatform television environment to use one simple performance measure to assess success,”
“Success today is a combination of factors including audience reach, economic impact, audience appreciation, trust, a successful provision of content for learners, for children’s programmes, and contributing to a positive impact on the Welsh language and culture.”

In terms of the offline printed press, circulation remains an important measurement tool if not the most important; online the ‘daily unique users’ stats, or whichever Google Analytics metric gives the highest figure, dominates. There isn’t the same kind of discussion of engagement measurement, democratic or political impact, or broader cultural value.

However, there is one small difference: the Welsh language print press on the whole is funded and administered from within Wales, so it’s possible to say that cultural value is given more consideration than merely how many have read or purchased. The only part of the print sector that isn’t is BBC Cymru – which has been given a reach target of 50k “users” by 2015 which is very black and white compared to the way evaluation is going at S4C. Democratic value is at the top of the agenda for the Welsh Assembly, and it’s clear that reach is not the only metric used by them in looking at the possible future of subsidy for the English language press in Wales.

Also in July 2013, The Welsh Books Council published a report on English language magazines in Wales (link to PDF). Therein, on page 5, lies the following sentence which touches upon their core principles when assessing the “value” of these magazines:

Value-for-money judgements concerning any subsidised activity must balance the quality, reach and public benefit of that activity against its cost. There is no absolute formula for establishing whether that balance is struck in any given case: this calculation is best made on the basis of comparisons with like activity elsewhere, and the responses of intended beneficiaries.

Common sense, you would think, but no, the system of payments for music doesn’t operate under a subsidy, but within a framework which is commercial, industrial and British, even though the licensing fee is a kind of public subsidy.

The BBC doesn’t see protecting the Welsh language as its role, neither do they see their role as that of a body responsible for measuring cultural value. This is a perspective which claims some kind of cultural neutrality – our purpose is to provide a service to the audience and nothing else – but it’s an artifical neutrality. How is it that S4C and the Welsh Books Council (and the Arts Council of Wales if it comes to that) can talk about cultural obligations and serving the audience in the same breath, and clearly state that measuring the value of their output involves much more than just the size of the audience, and the BBC is unable to do the same?

Despite the best efforts of some to introduce nuance to these public debates, their efforts are drowned out by crude soundbites: news reports – both positive and negative – are based on statistics about levels of viewing/listening/reading collected by agencies outside of Wales in the case of radio, television and the print media, and internally but with no consistency of methodology in the case of online media. In the age of Twitter, these soundbites are what circulate and get swallowed without question.

The argument here is about how to measure value, and the Eos verdict clearly demonstrates that there are centralised institutions in the UK which are still not interested in considering anything outside of that which serves their own needs. And why would they? To do so would undermine a model which has existed for decades. It would be an attack on the centralised system and would weaken their grip on an element of the state apparatus.

There’s “no evidence to suggest that devolution of broadcasting policy or a different approach to funding the BBC would benefit licence fee payers” according to the UK Government’s response to the Silk Commission. Which license fee payers are these then? Those who listen to Radio Cymru? Those who believe in a Wales where the Welsh language receives reasonable conditions in which to exist and flourish? I doubt it. The leader of the Welsh Conservatives understands that there’s a real need to devolve broadcasting – he understands that there’s no way of forming policies on culture and the media which won’t lead to more clashes of this type.

Consider these sentences from page 11 of the tribunal’s report:

Screen Shot 2013-12-16 at 13.26.19

In winning this argument, according to the tribunal, the BBC in London have issued a dictat: it’s not possible for you to make decisions on your own, we will always have the final say, it’s us who decides how to measure the value of your culture, we don’t consider cultural value when measuring the success of our output, nor the value of those individuals responsible for creating that success (Welsh language musicians, in this case) .

In short: you don’t control your own culture and media, we do.

I’m grateful to Eos and all the Welsh musicians for making this stand, and for putting the case for fairness in measuring the value of their contribution. The verdict is a blow, but it’s also an illustration of the rifts that are appearing within the UK and that a persistant tug on this loose thread might be all it takes to unravel the fragile net holding this failing system together.

[Diolch yn fawr iawn i Nic Dafis yn arbennig, ac unrhyw gyfieithwyr anhysbys eraill a helpodd i gyfieithu'r gofnod. Vive la Google Docs!
/
Many thanks to Nic Dafis and any other anonymous translators that have contributed to translating this post. Yay, for online collaboration!]

Dyfarniad Eos a’r frwydr ehangach dros fesur gwerth cynnyrch Cymraeg

Mae dyfarniad y Tribiwnlys Hawlfraint yn ergyd andwyol i gerddorion sy’n dewis canu yn y Gymraeg, ond mae hefyd yn ergyd yn y ddadl ehangach dros y ffordd rydyn ni’n mesur gwerth cynnyrch diwylliannol Cymraeg – o newyddion dyddiol i raglenni adloniant teledu.

Wrth graidd y ddadl Eos vs BBC mae cyferbyniad safbwynt y BBC eu bod yn mesur gwerth y gerddoriaeth yn ôl eu mesuryddion arferol (gan gynnwys RAJAR a nifer ystadegau eraill sydd yn yn cyfuno ymchwil cynulleidfa ac oriau darlledu), gyda safbwynt Eos, sef na ellir mesur gwerth taliadau am gerddoriaeth Gymraeg yn ôl ystadegau yn unig (ac ystadegau amheus o ran hynny) a bod eu gwerth diwylliannol unigryw yn ffactor sydd yn rhaid ei ystyried.

Ers y Daeargryn,  pan gafodd gwerth S4C ei luchio i ffau’r llewod o flaen yr ymerawdwr Hunt, mae S4C hefyd yn y broses o geisio rhoi’r ddadl am fesur gwerth. Mae llawer o leisiau cefnogol i’r sianel yn nodi nad ystadegau yw diwedd y gân ond bod budd economaidd, cymdeithasol a diwylliannol yn gorfod cael eu hystyried wrth fesur llwyddiant a gwerth sianel deledu mewn iaith leiafrifol. Dyma oedd ymateb Ian Jones i gwymp mewn ffigyrau gwylio yn adroddiad blynyddol S4C Gorffennaf 2013:

“Yn y byd teledu aml-lwyfan, dyw defnyddio un mesur perfformiad syml er mwyn asesu llwyddiant ddim yn ddigonol bellach.

“Mae llwyddiant heddiw yn cael ei ddehongli trwy gyfuniad o ffactorau, gan gynnwys cyrhaeddiad y gwasanaeth, effaith economaidd, gwerthfawrogiad y gynulleidfa, ymddiriedaeth, darpariaeth lwyddiannus i ddysgwyr, rhaglenni plant, a chyfrannu at effaith bositif ar ddiwylliant a’r iaith Gymraeg.”

O ran y wasg brint oddiarlein, mae’r cylchrediad yn parhau’n fesurydd pwysig os nad y pwysicaf; arlein mae’r ystadegau ‘defnyddwyr unigryw dyddiol’ (neu ba bynnag ystadegyn Google Analytics sy’n rhoi’r ffigwr uchaf…) yn teyrnasu. Nid oes yr un math o sôn am fesur ymwneud, am fesur impact gwleidyddol a democrataidd, neu werthfawrogiad a gwerth ehangach diwylliannol.

Fodd bynnag, mae un gwahaniaeth bach: mae’r wasg brint Gymraeg ar y cyfan yn cael ei ariannu oddi fewn i Gymru, felly mae’n bosib dweud bod pwrpas diwylliannol yn cael ystyriaeth well na dim ond sawl sy’n prynu. Yr unig ran o’r sector brint sydd ddim yw gwefan BBC Cymru – sydd wedi cael targed cyrhaeddiad o 50k o “ddefnyddwyr erbyn 2015 sydd yn ddu a gwyn iawn o’i gymharu â’r ffordd mae’r gwynt gwerthuso’n chwythu gyda S4C. Mae gwerth democrataidd y newyddion ar dop agenda y Cynulliad, ac mae’n gwbl glir taw nid dim ond cyrhaeddiad yw’r mesurydd a ddefnyddir ganddynt wrth edrych at ddyfodol posibl o sybsidi print yn Saesneg.

Cafwyd adroddiad, hefyd yng Nghorffennaf 2013, gan Gyngor Llyfrau Cymru o gylchgronau Cymreig Saesneg eu hiaith (dolen i PDF). Mae yno frawddeg ar dudalen 5 sydd yn cyffwrdd ar eu hegwyddorion sylfaenol hwy wrth edrych ar “werth” y cylchgronnau hyn:  

Value-for-money judgements concerning any subsidised activity must balance the quality, reach and public benefit of that activity against its cost. There is no absolute formula for establishing whether that balance is struck in any given case: this calculation is best made on the basis of comparisons with like activity elsewhere, and the responses of intended beneficiaries.

Synnwyr cyffredin dybiwch chi, ond na, mae’r system daliadau cerddoriaeth yn gweithredu o fewn fframwaith sydd ddim yn sybsidi, ond yn un masnachol, diwydiannol, Prydeinig er bod y ffi drwydded yn ffurf ar sybsidi cyhoeddus.

Nid yw’r BBC yn gweld eu rôl fel un o warchod y Gymraeg, ac nid ydynt yn gweld eu rôl fel corff sy’n gyfrifol am fesur gwerth diwylliannol chwaith. Mae’r safbwynt hwn yn honni rhyw fath o niwtraledd – dim ond gwasanaethu cynulleidfaoedd yw ein pwrpas  – ond mae’n niwtraledd ffug.  Sut bod S4C a’r Cyngor Llyfrau (a’r Cyngor Celfyddydau os daw at hynny) yn gallu sôn am oblygiadau diwylliannol a gwasanaethu cynulleidfa yn yr un gwynt, gan nodi’n glir bod llawer mwy i fesur gwerth na chyrhaeddiad y cynnyrch yn unig, tra bod y BBC yn methu?

Er ymgeision teilwng i roi nuance yn y dadleuon cyhoeddus hyn, ceir clegar amrwd dros bopeth: daw’r penawdau newyddion – da a drwg – o ystadegau gwylio/gwrando/darllen a gesglir drwy asiantaethau o’r tu allan i Gymru yn achos radio, teledu a’r wasg brint, ac yn fewnol ac heb unrhyw gysondeb o ran dulliau yn achos arlein. Yn oes y trydariad, dyma’r hyn sy’n cylchredeg ac a gaiff ei lyncu’n aml yn ddi-gwestiwn.

Rydyn ni mewn brwydr am fesur gwerth, ac mae dyfarniad Eos yn nodi’n glir nad oes gan rai o sefydliadau canolog y DU ddiddordeb o gwbl mewn edrych y tu hwnt i’r hyn sydd yn gwasanaethu eu anghenion hwy ar hyn o bryd. A pham fydden nhw? Achos byddai’n tanseilio model sydd wedi bodoli ers degawdau. Byddai’n ymosodiad ar y system ganoledig a’n gwanhau’r gafael ar elfen o aparatws wladwriaethol.

Nid oes “unrhyw dystiolaeth yn awgrymu y byddai datganoli polisi darlledu neu ddull gwahanol o ariannu’r BBC o fudd i dalwyr y ffi drwydded” yn ôl ymateb Llywodraeth y DU i Gomisiwn Silk. Pa dalwyr y ffi drwydded yw’r rheiny te? Y rhai sy’n gwrando ar Radio Cymru? Y rhai sydd yn credu mewn Cymru lle mae’r Gymraeg yn cael amodau teg i fodoli ac i flodeuo? Dwi’n amau. Mae arweinydd y Torïaid yng Nghymru yn deall bod angen datganoli darlledu – mae’n deall nad oes modd gosod polisïau am ddiwylliant a chyfryngau o’r tu allan i Gymru heb arwain at wrthdaro eto.

Ystyriwch y brawddegau hyn o dudalen 11 adroddiad y tribiwnlys:

Screen Shot 2013-12-16 at 13.26.19

O enill y ddadl, yn ôl barn y tribiwnlys, mae’r BBC yn ganolog wedi gosod her: nid oes modd i chi wneud penderfyniadau drosoch eich hunain, mae’r grym terfynol gennym ni, ni sydd yn penderfynu ar sut i fesur gwerth eich diwylliant, nid ydym yn ystyried gwerth diwylliannol ein cynnyrch wrth fesur llwyddiant, ac yn ei dro yr elfennau hynny sydd yn rhan greiddiol o’r llwyddiant hwnnw (sef cerddorion Cymraeg yn yr achos hwn).

Yn syml: nid chi sydd â rheolaeth dros eich diwylliant a’ch cyfryngau, ond ni.

Dwi’n ddiolchgar i Eos a’r holl gerddorion Cymraeg am sefyll yn wyneb hyn, a rhoi’r achos dros fesur gwerth eu cyfraniad mewn dull gyfiawn. Mae’r dyfarniad yn ergyd, ond mae’n fodd i ddangos y rhwygiadau sydd yn ymddangos  yn y DU ac yn fodd i ninnau symud tuag at dynnu ar yr edafedd a rhwygo mwy ar y brethyn brau hwnnw sy’n dal y systemau methedig hyn at ei gilydd.

Elite (1984, BBC Micro) a dylanwad Thatcher ar y gêm

Darllen yr erthygl hwn >> Backroom Boys by Francis Spufford | Books | The Guardian << sydd yn extract o’r llyfr am hanes datblygu’r clasur o gêm cyfrifiadur Elite (1984), a dod ar draws y paragraff diddorol yma:

One thing you couldn’t do was cooperate with anyone. All the other apparent actors in the game universe were ingenious mathematical routines in paper-thin disguise. You were on your own with your enemies and the market prices. In this, of course, the game was beautifully in sync with the times. Margaret Thatcher had recently declared that there was no such thing as society; in the game universe, that was literally true. Bell and Braben were creating a cosmos of pure competition. It was a kind of reflection, not of the reality of 1980s Britain, but of the defiant thought in the heads of those who were benefiting from Thatcherism, who wanted to believe that behaviour not much more complex than the choices you got in the game was enough to satisfy the country’s needs. Bell and Braben got a lot of the inspiration for the game’s universe from the “libertarian” American sci-fi they were reading, but at that time they also shared a broadly Conservative outlook. If Thatcher represented clear ideas with hard edges, they were on her side. Soon after they signed up with Acornsoft, she won the 1983 election.

Waw. Côd a gwleidyddiaeth yn codi ei ben eto. Ma’r defnydd o maths ar gyfer torri ffiniau gallu’r processor yn syfrdanol hefyd (a’n atgoffa fi pam o’n i’n raglennwr Turbo Pascal chydig yn hoples, a pham nad yw côd ar ei ffurf buraf yn addas i bawb).

Ond mae’n werth gosod y postscript ochr-yn-ochr hefyd:

Postscript: David Braben used the rewards of Elite to build himself a career in the games industry. He is a businessman with a development company of his own, just outside Cambridge. He worries about the euro and hopes to create games still bigger than Elite. At the moment, he’s working on a Wallace & Gromit game. Ian Bell lives quietly in the countryside with his girlfriend, a vet. He used the rewards of Elite to study aikido and get into the rave scene. He breeds pedigree Burmese cats and worries about American imperialism and developing-world debt. He does a little exploratory coding now and again, but he doesn’t play modern computer games: too obvious, too violent. He doesn’t read fiction much, either. Like the intelligent horses at the end of Gulliver’s Travels, he thinks it only says “the thing which is not”. He doesn’t much like the world he helped to create.

Felly aeth un at ddiwylliant rave a bywyd yn ymwrthod ag ideoleg yr 80au a’r llall i fyw y freuddwyd Thatcheraidd. Diddorol de.

Mae côd, algorithmau a data yn wleidyddol.

Sdim amser gen i i sgwennu cofnod lawn am hyn ond mae’n rhywbeth dwi’n meddwl dipyn amdano ar hyn o bryd sef y berthynas rhwng côd a grym.

Yr erthygl ysgogodd fi i sgwennu’r gofnod oedd yr un isod gan Evgeny Morozov yn y Süddeutsche Zeitung

GhostsintheMachines«DerFeuilletonist.

Dyma ddyfyniad:

To attack technology today is not to attack the Enlightenment – no, it is to attack neoliberalism itself.

ac

Today, a robust critique of technology should, first of all, be a critique of neoliberalism itself. Such recalibration might not do much by itself but it would at least force the apologists of perpetual digital disruption to come up with explicit arguments as to why public health or public education are no longer worth fighting for. And, with some luck and provocation, the public – or whatever is left of it – might not like what it hears.

Mae’r erthygl yn sôn nid am bolareiddio tech = drwg / tech = iwtopia ond i sicrhau ein bod yn feirniadol o beth sydd yn yn digwydd drwy côd, algorithmau a data (ma’r term ‘big data’ yn sdiwpid a dwi’n gwrthod ei ddefnyddio – jest mwy o ddata dio!).

Felly dyma ddyfyniad bach arall am y berthynas rhwng data, côd a gwleidydiaeth ar flog Eaves.ca:

A little over a year ago I said that contrary to what many open data advocates believe, open data will make data political – e.g. that open data wasn’t going to depoliticize public policy and make it purely evidenced base, quite the opposite, it will make the choices around what data we collect more contested (Canadians, think long form census). The same is also – and already – true of the algorithms, the code, that will increasingly regulate our lives. Code is political.

Hwn ydi’r sdwff anweledig sydd yn gynyddol reoli’n bywydau ac y byddwn ni’n sylweddoli ar ryw bwynt fel gyda algorithms ffiltro Google, YouTube, a Facebook (ac yn y pen draw, Twitter hefyd) eu bod nhw’n effeithio ar ieithoedd llai a lleiafrifol mewn ffordd andwyol hefyd.

Be felly sy’n cael ei wneud i gadw trefn ar gôd, a phwy sy’n rheoli hynny. Ymlaen â ni at y cysyniad o “Algorithmic regulation” gan Tim O’Reilly…

http://beyondtransparency.org/chapters/part-5/open-data-and-algorithmic-regulation/

 Search engines regulate the results and advertisements they serve up to us, doing their best to give us more of what we want to see.

O'RLY?
O’RLY?

Ydach chi wir yn credu bod Google yn gwneud eu gorau i roi rhagor o ddeunydd Cymraeg yn weledol i bobol sydd eisiau deunydd Cymraeg? Sgersli.

Mae Tim O’Reilly’n gofyn am fwy o “algortithmic regulation” ar lywodraeth drwy ddefnydd data, ond pan mae algorithmau’n creu “market failure” ieithyddol (.DOC)- rhaid i ni fod yn ofalus iawn bod llais ganddon ni yn yr algorithmau sy’n dod yn rhan (anweledig) o’n bywydau yn yr un ffordd ag oedd angen llais a safle blaenllaw arnom ni yn y system ddarlledu teledu a radio.

Pwy sy’n rheoleiddio’r algorithmau? Sut maen nhw’n trin ieithoeddd? Ar gyfer mantais pwy? Sut mae systemau rheoleiddio’n effeithio ar leiafrifoedd ieithyddol a’r di-rym?

Ma rhain yn gwestiynau pwysig a brys dwi’n meddwl. Amser i ni gymryd gwleidyddiaeth côd o ddifri?

Beth yw’r cyswllt rhwng Björk, torfoli cyllid a dysgu ieithoedd?

Wrth ddarllen y cyfweliad hwn:

Q&A: Bjork on the evolving music industry, Kickstarter and Spotify (Wired UK).

Mi welais y dyfyniad hwn:

Your Kickstarter project to bring Biophilia to Android was sadly unsuccessful — looking back, what would you do differently and would you use crowdfunding again in the future?

 

I think it was the only thing we could do at the time, but only because of it failing we were approached by a company that had the latest technology to change Biophilia to Android in a lot simpler and more effortless way. So I don’t look at it as a mistake. When you go on an adventure like this, sometimes you have to accept that solutions come from places you couldn’t imagine and in a different way and from a different direction than you were aiming for. You have to drop control in a way but still try, not give up and not be too concerned about looking clumsy at times.

Mae’r frawddeg olaf dwi di bwysleisio mewn llythrennau bras yn cyfleu profiad cyffredin i unrhyw un sydd wedi dechrau prosiect arlein sydd yn defnyddio teclynnau sydd heb eto gael eu safoni, neu gyrraedd prif ffrwd diwylliannol eto.

Mi darodd fi ei fod o hefyd yn brofiad sydd yn gyffredin i ddysgu iaith – mae’n rhaid gadael i’ch hunain edrych yn drwsgwl a gwneud camgymeriadau er mwyn gallu dysgu a phrosesu’r iaith. Ar yr llaw arall hefyd mae’r swildod sydd yn dod o fod yn drwsgwl hefyd yn atal pobol rhag dysgu iaith neu ymroi i brosiect digidol sydd efallai ddim am weithio.

Mae sgil effeithiau positif ac annisgwyl yn dod o ddysgu ieithoedd hefyd yn yr un ffordd a mae Bjork yn nodi uchod am ei phrosiect Biophilia. Mae’r drws i ddiwylliant arall a’r bobol mae rhywun yn cyfarfod yn aml yn annisgwyl ar ôl yr ymdrech sydd mor focused ar ddysgu rhwybeth, heb efallai ddysgu am bwrpas y dysgu ar hyd y ffordd!

Ddyla hyn ddim bod yn syrpres falle, gan bod dysgu yn broses o fethu-deall-addasu-gwella, ond bod dysgu cyfathrebu yn gyhoeddus ac gyda phobol eraill yn fwy exposing na llawer i ffordd arall o ddysgu. Dwi wastad wedi sylwi wrth ddysgu myfyrwyr am ddefnyddio teclynnau digidol er enghraifft bod y foment yna o gael ymateb uniongyrchol wrth ymwneud am y tro cynta yn debyg iawn i’r foment yna o gynhesrwydd a’r golau’n dod mlaen wrth lwyddo i gyfathrebu â rhywun mewn iaith newydd. Yn y maes cyfryngau cymdeithasol, torfoli arlein ac ieithoedd mae mentro’n gyhoeddus – a bod yn barod i edrych chydig yn drwsgwl, a methu – yn rhan hanfodol o’r broses. Ynddyn nhw gyd, rhaid i ti roi dy hun allan yna, gan wybod y bydd rhywbeth da yn dod hyd yn oed os nad yw’r prosiect yn llwyddo fel y rhagwelaist.

Anghyfartaledd newyddion Cymraeg a Saesneg BBC Cymru

Sbotiwch y gwahaniaeth:

Screen Shot 2013-10-18 at 10.08.38Screen Shot 2013-10-18 at 10.06.46

Na, nid bod stori Andrew RT Davies ddim ar gael ar dudalennau BBC Wales News (sydd yn drawiadol) ond bod dim botymau rhannu/argraffu/trydar ar y tudalennau Cymraeg.

Dylen ni fod yn gwneud hi’n *haws* rhannu a dosbarthu deunydd Cymraeg ar y we, nid anoddach. Efallai ei fod yn swnio’n fychan, ond mae’n symptom o’r ffordd mae’r elfennau Cymraeg yn cael eu trin yn eilradd yng ngweithdrefnau rollout technoleg yn y BBC. Rydan ni gyd wedi arfer gweld dyluniad a diwyg tudalennau newyddion BBC yn Gymraeg yn cymryd misoedd os nad mwy i gael eu diweddaru i’r un safon a’r rhai Saesneg ar BBC Cymru. Roedd y prif dudalennau Newyddion Cymraeg tan yn ddiweddar yn dal yn defnyddio hen template tra bod BBC Wales yn cael yr un newydd. Roedd tudalennau Chwaraeon Cymraeg BBC (gorffwysed mewn hedd) wastad gam y tu ôl o’i gymharu a’r fersiwn Saesneg. Faint o amser gymrodd hi i flog Vaughan Roderick gael upgrade?

Nid hollti blew yw hyn, mae safon dylunio a nodweddion UX ychwanegol yn cael effaith uniongyrchol ar ddewisiadau darllenwyr newyddion. Mae’n rhaid i ddarllenwyr Cymraeg wneud rhyw gyfaddawd wrth ddewis darllen yr un newyddion yn Gymraeg neu Saesneg. Mae’r math hyn o gyfaddawd yn bownd o erydu niferoedd darllenwyr. Yn yr achos uchod mae’r cynnwys yn unigryw yn y Gymraeg, sy’n glodwiw, ond nid dyma’r norm. Os ydi Rhodri TD o ddifri am gynyddu niferoedd sy’n ymweld â thudalennau Cymraeg y BBC yna rhaid taclo problemau strwythurol fel hyn head on. Ond does dim awgrym y bydd hyn yn digwydd. Tystiolaeth i gefnogi neges Andrew RT Davies ie ddim?

Dysgu Cymraeg…gyda Duolingo?

Efallai eich bod chi wedi dod ar draws yr app dysgu ieithoedd Duolingo. Mi wnes i dros yr haf a mynd ati i’w ddefnyddio i wella fy Ffrangeg a Sbaeneg. Mae’r app a’r wefan yn gweithio’n wych gyda strwythr gwersi a gwobrwyon sydd yn syml ac yn defnyddio nifer o wahanol dechnegau darllen, siarad a chyfieithu i gadw diddordeb.

Ond wrth ei ddefnyddio ro’n i’n meddwl – sut ddiawl mae app a phrofiad cystal â hwn am ddim? Lle mae’n nhw’n defnyddio fi er mwyn ariannu hwn? Ac o Gwglo, fe ges yr ateb:

Von Ahn, a computer science professor at Carnegie Mellon University, is the co-creator of Duolingo, a free language-­learning site that turns students into an online workforce. His software uses their answers to simple exercises in a translation service that he expects to charge money for.

Felly, y fargen yw yn gyfnewid am yr app slic, da chi’n gwneud gwaith cyfieithu i Mr Von Ahn. Mae BuzzFeed newydd gyhoeddi eu bod nhw’n defnyddio’r gwasanaeth i gyfieithu erthyglau ar leoleiddiadau newydd eu gwefan, a’n hapus efo’r canlyniadau (er yn ei ffordd ddihafal “plentyn siawns globaleiddio” yw be mae Morozov yn ei alw!).

Ond do’n i ddim wir yn hoffi bod app Von Ahn wedi nhynnu fi mewn heb i fi wir ddeall beth oedd y fargen. Erbyn y pwynt yna o’n i eisoes yn gaeth i gael fy credits digidol Duolingo am lwyddo i siarad am y mwnci oedd yn y goeden (a’r llygoden oedd o dan y bwrdd) felly fe barheais am chydig ond efo rhyw deimlad anghysurus o gael fy hyfforddi i fod yn gaethwas cyfieithu. Rhyw fath o gimp ieithyddol i’n nhynnu allan o focs Mr Von Ahn pan fo Cyngor Ceredigion isio cyfieithu eu Strategaeth Pryd ar Glyd 2014-2017.

Ond nid yw Duolingo’n dysgu Cymraeg, dim ond Sbaeneg, Almaeneg, Ffrangeg a Phortiwgeeg, felly fydd Cyngor Ceredigion fyth yn manteisio ar gynllun Mr Von Ahn…neu fyddan nhw?Mae Duolingo rwan wedi agor eu Deorfa Ieithyddol er mwyn gadael i bobol gynnig ieithoedd a gwersi i greu Duolingo ar gyfer Siapaneeg, Rwsieg, neu Gymraeg.

O weld pa mor addictive oedd dysgu gyda Duolingo a’r rhwyddineb o symud rhwng gwe a symudol ar ryngwyneb slic iawn, alla i ddychmygu y byddai’r dull yn apelio at lawer, ond oes unrhywun o ddifri am jest rhoi pecynnau gwersi a gwaith cyfieithu i Mr Von Ahn iddo fo gael gwneud ei filiynau? Amser a ddengys, debyg, ond os mae cymuned o siaradwyr Cymraeg yn ffurfio i wneud hyn fydd na ddim lot gall Gymdeithas Cyfieithwyr Cymru na Addysg i Oedolion wneud amdano.

Ond allwn ni droi’r syniad o dorfoli gwaith cyfieithu i’n mantais? Fyddai hi ddim yn wych, petasai pob person sy’n dysgu Cymraeg trwy efallai Cymraeg i Oedolion, ac sydd wedi cyrraedd safon lle gallant wneud cyfieithu syml, yn cyfrannu tuag at gyfieithu tudalennau Wikipedia i’r Gymraeg? Mwy o erthyglau Wikipedia Cymraeg = mwy o adnoddau dysgu = mwy o flaenoriaeth i’r Gymraeg gan gwmniau fel Google ac ati  = gwell sefyllfa i’r Gymraeg yn ehangach.

Pa mor anodd fyddai hynny te?