Cyhoeddi fy nhraethawd PhD: Cyfryngau Cyfranogol ac Ieithoedd Lleiafrifol

twittermedia

Fis Awst ges i fy nhystysgrif yn nodi bod fy nhraethawd doethuriaeth wedi cael ei dderbyn. Hen bryd felly i mi ei wneud yn gyhoeddus i weld os mae’r ymchwil, viagra 100mg y canlyniadau a’m casgliadau’n gallu cyfrannu at drafodaeth at ddefnydd y Gymraeg ac ieithoedd lleiafrifol Ewropeaidd eraill mewn cyd-destunau cyfranogol arlein.

Teitl y traethawd yw:

Cydgyfeiriant cyfryngol a’r economi ddigidol: Asesu dulliau cyfranogol a thorfol o gynhyrchu cyfryngau mewn ieithoedd lleiafrifol

Lawrlwythwch y cyfan isod!

Mi fuasai’n wych cael trafodaeth, sylwadau ac ati. Dwi am drio cyhoeddi darnau ohono ar y blog ei hyn ar ffurf mwy cryno er mwyn mynd ar ôl pwyntiau penodol. Mae’n fwriad hefyd i geisio cael rhyw ffurf ar grynodeb yn y Saesneg hefyd ond does gen i ddim dyddiad pendant i wneud hynny eto felly cawn weld.

Edrych mlaen i glywed ganddoch chi.

2013: blwyddyn trafod ieithoedd lleiafrifol arlein yng ngŵyl SXSW?

Rydw i, sale ar y cyd gyda Kevin Scannell (sefydlydd Indigenous Tweets) a Maite Goni (arbenigwraig addysg, healing ieithoedd a gwe 2.0 o Wlad y Basg), ophthalmologist wedi cynnig panel ar gyfer g?yl South by Southwest Interactive 2013. Teitl y panel yw “Social Media: A New Hope for Minority Languages?”.

 Mi fasen hi’n wych o beth pe gallen ni gael llais i ieithoedd bychain ar y we ar brif lwyfan rhyngwladol y diwydiant rhyngweithiol a chyfryngau digidol. Ond er mwyn gwneud hynny, rhaid i ni gael llu o bleidleisiau i’n panel ni, a chreu digon o s?n amdano iddyn nhw gymryd sylw ohono.
Gallwch chi helpu drwy gofrestru ar y wefan Panel Picker SXSW a rhoi bawd fyny wrth ein panel ni: http://panelpicker.sxsw.com/vote/3581
Mae croeso i chi roi sylw ar y dudalen hefyd, neu bydd jest rhannu’r ddolen drwy ebost neu rwydweithiau cymdeithasol yn help mawr. Mae ganddon ni tan 31 Awst i hel pleidleisiau. Bydd pob pleidlais yn cyfri!
Gobeithio eich bod chi’n meddwl ei fod yn syniad teilwng, a fasen ni’n croesawu unrhyw sylwadau. Diolch am eich amser!

There are approximately 6,000 languages spoken in the world; of these UNESCO believes that over half will disappear by the end of this century. Two thirds of the world’s languages are spoken by less than 20,000 people. Minority Languages are spoken all over the world, and the internet is becoming increasingly multilingual.

But do speakers of such minority languages actually use them on social media? What are the ways in which social media can benefit these languages? Can memes indicate language health? How do minority languages compete when scale and global reach is so much of a factor in social media’s appeal? And why use a minority language online when it’s just easier to communicate in English, Spanish or Mandarin?

This panel will try to unpick the relationship between social media and languages, from the perspective of developers, content producers and language technologists, and question whether online technologies are a boon or a disaster for minority languages.

http://panelpicker.sxsw.com/vote/3581

Mercator Workshop June 2011 – my phd work in progress presentation

Ddoe mi fues i’n cymryd rhan mewn gweithdy a drefnwyd gan Sefydliad Mercator oedd yn edrych ar yr ymchwil gyfredol ym maes cyfryngau ieithoedd lleiafrifol. Mi roddias gyflwyniad byr ar fy ngwaith i geisio rhoi golwg fras ar lle ydw i yn y broses. Roeddwn yn cyflwyno yn Gymraeg ond gyda gwybodaeth gefnogol ar y sgrin yn Saesneg (roedd y mynychwyr di-Gymraeg yn cael cyfieithiad ar y pryd hefyd). Dyma’r cyflwyniad gyda rhai nodiadau ychwanegol:

* * * * * * * * * * * *

Yesterday I took part in a workshop organised by the Mercator Institute which looked at the current research in the field of minority language media. I gave a short and rough presentation on where I am currently with my phd, visit this 10 months in. I spoke in Welsh but with English supporting visual material, for the ease of those having simultaneous translation. Here’s the presentation with a few extra notes:

Wikipedia, iaith a lefelau cydweithio/cyfranogiad

Wrth edrych am y ffigyrau cyfredol am niferoedd defnyddwyr Wicipedia (neu Wikipedia Cymraeg), steroids meddyliais y byddai’n werth jest rhoi snapshot yn cymharu sawl iaith sy’n leiafrifol, rhanbarthol neu ddim yn iaith gwladwriaeth (gan gynnwys Esperanto am laff!). Dyma’r tabl ryff:

wikipedia

 

Maent wedi eu trefnu yn ôl y golofn ‘depth’. Mae Wikipedia wedi creu fformiwla ‘depth’ er mwyn ceisio deall gwerth cymharol gwahanol Wikipediau. Mae’n asesu gwerth Wikipediaiddd, sef dyfnder y cydweithio/cyfranogiad, yn hytrach nac unrhyw werth academaidd (rhagor ar Wikipedia article depth – Meta).

Dyma’r tabl eto wedi ei drefnu yn ôl nifer erthyglau:

 

wikipedsdfseger

 

Ro’n i’n chwilfrydig i weld lle roedd y Wikipedia Cymraeg yn sefyll o ran gwerth y cyfraniadau ochr yn ochr â ieithoedd lleiafrifol eraill. Fel rhyw fath o ffon fesur dyma ‘ddyfnder’ rhai Wikipedias eraill: Saesneg: 603; Ffrangeg: 143; Iseldireg: 31; Pwyleg: 13.

Un cwestiwn dwi’n meddwl amdano heddiw ydi beth ydi’r gwahaniaeth rhwng iaith ar y rhyngrwyd sydd â diglossia gyda Saesneg, a iaith sydd gyda diglossia gyda iaith arall; ac i ba raddau mae hyn yn effeithio ar lefel a natur y cydweithio/cyfranogiad. Fy rhagdybiad oedd bod Saesneg yn parhau yn iaith ddominyddol ar y rhyngrwyd, a bod siaradwyr Cymraeg a Gwyddeleg, dyweder, yn llai tebygol o ddefnyddio’r rhyngrwyd yn eu hiaith na siaradwyr Basgeg neu Galisieg. Wrth gwrs mae hyni gyd yn gor symleiddio’n llwyr, ond mae’n ddiddorol gweld beth yw’r lefel cyfranogiad.

Mae gan y Basgwyr dros ddwy waith yn fwy o ddefnyddwyr bwyiog na’r Gymraeg, ond eto, mae ‘dyfnder’ y cyfraniadau yn llai. Fodd bynnag gan bod y nifer o ddelweddau yn y Wikipedia Basgeg yn y tabl yn 1, sydd yn methu bod yn gywir, dwi’n amau bod eu ffigwr ‘dyfnder’ wedyn yn anghywir hefyd.

O bosib, gellid tynnu o hyn bod rhyw fantais yn dod i’r amlwg i ieithoedd sydd â diglossia gyda Saesneg yn achos Wikipedia. Am eu bod yn rhannu iaith gyda’r iaith fwyaf ar Wikipedia yn gyffredinol (a’r iaith weinyddol ar lefel uchaf Wikipedia), mae ychydig o’r bywiogrwydd hynny yn tollti drosodd i’r ieithoedd hynny. Bosib bod y gymuned Wikipedia ym Mhrydain, Iwerddon a’r UDA yn gryfach o ganlyniad i’r ffaith bod y Saesneg dal yn dominyddu’r wefan. Wn i ddim os yw hyn yn cyfri fel effaith bositif i diglossia gyda Saesneg am unwaith! Mae’n dibynnu os taw ‘gwerth’ neu ‘nifer’ yw eich meini prawf chi wrth gwrs. O bosib bod mwy o angen (efallai oherwydd diffyg adnoddau eraill) am nifer mwy o erthyglau mewn un iaith na’r llall hefyd.

Efallai hefyd bod y tebygolrwydd o gael erthygl gyfatebol, well a mwy trwyadl, yn Saesneg yn golygu bod llai o gynhyrchu erthgylau stwbyn, a rhoi mwy o gig ar erthyglau. Mi allai wrth gwrs, fod o ganlyniad i dîm golygyddol mwy bywiog hefyd (mae Wikipedia Cymraeg yn ail o ran niferoedd Admins, i’r Gatalaneg), ond mae’r enghraifft Wyddelig yn awgrymu nad yw hyn yn wir.

Dyna rai sylwadau sydyn, off the cuff. Faswn i’n hapus i glywed unrhyw sylwadau pellach, yn arbennig o ran y math o lefel cyfranogiad mae rhywun am ei gael mewn gwahanol ieithoedd neu sefyllfaoedd diglossaidd.