[hen ddolen alert!] Cyfraniad gen i llynedd at bodlediad Transmedia Talk yn SXSW

Newydd edrych drwy’r drafftiau yn y blog a chofio mod i am bostio dolen i hwn. Falle ei fod o ddiddordeb i rywrai sydd â diddordeb yn y maes digidol + ieithoedd. Sgwrs am ieithoedd a diwylliant mewn trawsgyfryngau/transmedia. Ges i alwad gan Rob Pratten, Llundeiniwr clên iawn nath ddangos y ropes i fi diolch i gyswllt drwy Rhys yn Cyfle, yn deud, “da ni’n recordio podcast mewn 10 munud. Ti awydd dod draw?” Felly nes i, ag oedd o’n hwyl.

* * *

Just a quick post of something which I’d left in my drafts since last year. A link to a podcast of a chat I was part of at SXSW interactive 2012 where we talked about language, culture and transmedia (with people much more versed in transmedia than I). Thanks to Rob Pratten for pulling me into it though! It was fun.

http://workbookproject.com/culturehacker/2012/05/01/transmedia-talk-at-sxsw-2012-language-and-culture-in-transmedia/

Arriva Cymru a phroblem fawr y Gymraeg ar y we

Arriva Cymru? Be sgen hynny i neud efo’r Gymraeg ar y we?

Wel…hyn:

Dwi’n siwr bod nhw’n ymwybodol o hyn yn Newyddion BBC a Golwg360 ond mae chwilio Google yn broblem mawr iddyn nhw o ran denu darllenwyr, ac yn broblem mawr i ddarllenwyr sydd eisiau ffeindio straeon Cymraeg.

Y diwrnod o’r blaen o’n i eisiau darllen am y llanast Bysus Arriva Cymru, felly chwiliais “Arriva Cymru”. Canlyniad?

Chwilio Arriva Cymru

Dim newyddion. Dim ond gwefannau swyddogol (gyda dim hyd yn oed newyddion am y cyhoeddiad ar wefan Arriva, natch).

Trio eto felly a chwilio, fel dwi’n arfer gwneud erbyn hyn yn Saesneg am “Arriva Wales”. Canlyniad?

Arriva Wales

Chydig yn well, ar ôl y 3 canlyniad uchaf mae canlyniadau diweddar iawn am newyddion gan wefannau BBC News, WalesOnline a rhywbeth arall o’r enw 4ni.

Clic felly ar stori BBC News gan feddwl ffeindio’r erthygl Gymraeg. Oeddwn i’n gallu ffeindio’r ddolen i fynd at dudalennau BBC Cymru? Ddim am hydoedd. Sganiodd fy llygaid bach ar draws ac i lawr y dudalen, ac yn ôl i fyny eto. Roeddwn i’n chwilio am “Cymraeg” yn y gornel top dde, gan mod i’n reddfol erbyn hyn yn meddwl taw fan honno mae’r switsh iaith.

BBC Wales Arriva

Ond does dim switsh iaith. A Newyddion ydi’r enw ar y ddolen. Yn y diwedd mi ffeindiais y ddolen a chlicio drwodd i fama:

Hafan NewyddionA wedyn clicio i fama:

Erthygl Newyddion Arriva

A chael at lle o’n i isio mynd yn y lle cynta, 4 clic yn ôl. Yn y cyfamser mae pob person call sydd wedi gwneud yr un peth wedi setlo ar gael yr wybodaeth o’r tudalennau Saesneg.

A doedd Golwg360 ddim hyd yn oed ar y radar Google yn ystod hyn i gyd.

Afraid deud bod hyn yn broblem enfawr i newyddion Cymraeg ac yn dangos pa mor bwysig ydi integreiddio newyddion Cymraeg mewn i chwiliadau Google. Dwi’n deall yn iawn bod BBC Newyddion a Golwg360 bownd o fod yn torri’u boliau eisiau cael Google [Gol: Google News UK, 'lly] i’w derbyn ond dyma’r broblem eto fyth – mae’r penderfyniadau yn gwbl allan o’n dwylo ac mae pob un achos fel hyn ar draws y we yn gwneud yr iaith yn fwy a mwy anweledig.

‘Shocked acquiesence’ mae’r erthygl yma’n galw’r ffenomenon yma o ddechrau’r unfed ganrif ar hugain sydd yn disgrifio’r teimlad o gael eich syfrdanu gan rywbeth sydd mor fawr ac allan o’ch rheolaeth fel PRISM neu newid hinsawdd na allwch chi ddelio gyda fo mewn unrhyw ffordd ond ei anwybyddu. Mae’n siwr fod na lot o eiriau amdano, rhyw ochenaid fawr a “o wel”. Mae na deimlad fel’na braidd am ddyfodol y Gymraeg arlein yn wyneb Google ac ati. Mae Luistxo Fernandez yn ei alw’n ‘Twitter tsunami’ mewn cyd-destun arall. Moch ar y winllan efallai fasai’r term Saundersaidd Cymraeg addas mae’n debyg.

Ond mae’r winllan wedi cael ei thirfeddiannu ers tro a rhaid gofyn i Google am ganiatad i brynu ein grawnwin ein hunain yn ôl erbyn hyn, a hynny ar premium. Does dim rheolaeth ganddon ni dros sut mae cael mynediad a sylw at y Gymraeg ar y we. Os taw cael sylw i gynnwys yw problem fawr ein oes, yna mae cael sylw at gynnwys Cymraeg yn broblem hyd yn oed yn fwy. Gallai llywodraeth Thatcher ildio S4C i ni ar un o bedair sianel deledu. Roedd honno’n sicrhau bod sylw priodol i gynnwys Cymraeg. Ond ni all yr un llywodraeth roi ‘S4C’ i ni ar gyfer y we. Neu allan nhw?

Ai cael teli Cymraeg ar sgrin gyntaf YouView ac iplayer sy’n gyfatebol rwan? Falle. Ond mae hynny ond yn ateb un rhan o’r broblem cynnwys. Efallai taw cael Google, Twitter, Facebook, YouTube i roi statws i gynnwys Cymraeg yn eu gwasanaethau fyddai ‘ildio S4C’ ein hoes. Hynny yw, nid dim ond caniatau i ni gyfeithu ein rhyngwynebau ar eu rhan (o! Diolch yn fawr Twitter, dwi’n gwybod eich bod chi’n sgint!!), ond sicrhau bod ein cynnwys yn cael tegwch yn y gêm hyn o rymoedd gwladwriaethol a chwmniau masnachol traws-wladwriaethol sy’n cael ei alw’n ‘economi sylw’. O barhau’r trosiad S4C, a fyddai ymgyrchwyr S4C wedi bodloni ar gael y cyflwynwyr continuity ar BBC Cymru, ITVWales a Channel 4 Wales yn darllen mewn dwy iaith rhwng rhaglenni Saesneg? No we. Y cynnwys oedd yn bwysig. Lleoliad y cynnwys hwnnw yn yr amserlen oedd yn bwysig. Y cynnwys sydd yn bwysig rwan hefyd. Ac mae lleoliad y cynnwys hwnnw’n bwysicach nag erioed.

Ond dyma rai cwestiynau sydd gen i sydd, dwi’n meddwl angen eu hateb yn fwy ar frys, efallai, na sut mae ariannu parhad teledu ar S4C:

  • Sut mae cael cynnwys Cymraeg i ymddangos ochr yn ochr â Saesneg fel yr oedd gyda S4C yn y byd 4 sianel?
  • Sut mae gwneud y we Saesneg yn fwy porous/permeable o ran y Gymraeg yn lle’r ffordd arall rownd?
  • Faint o werth roddech chi ar gyflawni hynny? £1miliwn? £10miliwn? £70miliwn?
  • Pwy ddyla dalu? Google et al eu hunain, neu dreth arbennig, y Llywodraeth (pa un?) neu arian S4C?
  • Faint o werth mae strategaeth iaith y Llywodraeth yn rhoi i ‘sylw’ ar y we?
  • Faint o werth ydyn ni gyd fel pobol brwdfrydig tech Cymraeg yn rhoi ar hynny?

Dwi ddim yn arbenigwr ar search o bell ffordd, ond ma’n rhaid bod na atebion – neu ydan ni jest am ista mewn shocked acquiescence? Ar hyn o bryd – dyna da ni’n ei wneud. Yn araf i dderbyn a deall goblygiadau’r dechnoleg i’n iaith a’n ddiymadferth wrth geisio meddwl am beth i wneud pan ydyn ni’n dechrau sylweddoli’r goblygiadau hynny.

So plis, tynnwch fi o fy shocked acquiescence, ydi hi mor ddu â hynny?

Pam bod Basgwyr yn trydar ddwywaith cymaint â’r Cymry?

Screen Shot 2013-06-29 at 22.25.07

Edrychwch ar y llun yma –>

Mae yna bron yr un faint o gyfrifon Twitter sydd yn yn defnyddio Cymraeg a Basgeg ac sydd wedi cael eu codi gan web crawler Indigenous Tweets. Mae cyfrifon sy’n defnyddio Cymraeg tua 82% o gyfanswm y rhai Basgeg.

Tra o ran trydariadau sydd yn Gymraeg neu Fasgeg mae dwywaith cymaint o drydariadau Basgeg na rhai Cymraeg. Mae hwn yn wahaniaeth enfawr sydd yn bownd o gael effaith ar yr ecosystem ieithyddol ar rwydwaith gymdeithasol, ac efallai’n gallu dangos pethau diddorol i ni o ran y diwylliant o ddefnydd y ddwy iaith mewn parthau gwahanol arlein, ac efallai oddiarlein hefyd.

Pa resymau allai fod am hyn te? Dyma rai syniadau:

  1. mae’r algorithm adnabod iaith yn gweithio’n well ar gyfer Basgeg, ac felly’n adnabod mwy o negeseuon.
  2. mae trydarwyr Basgeg yn llawer prysurach ar rwydweithiau cymdeithasol na rhai Cymraeg
  3. mae trydarwyr Basgeg yn llawer mwy bodlon defnyddio Basgeg na Sbaeneg, tra bod trydarwyr Cymraeg yn fwy dwyieithog eu trydar.
  4. mae llawer mwy o bots Basgeg yn pwmpio allan trydariadau awtomatig
  5. mae llawer mwy o aildrydar o negeseuon Basgeg nac o negeseuon Cymraeg
  6. mae llawer mwy o gynhyrchwyr cynnwys dwysedd ac amledd uchel yn yr iaith Basgeg (e.e. gwasanaethau newyddion)
  7. mae yna wahaniaethau diwylliannol yn y ffordd rydyn ni Gymry’n defnyddio rhwydweithiau cymdeithasol o’u cymharu â’r Basgwyr. e.e. mae llai o ddiwylliant o rannu gan siaradwyr Cymraeg, o bosib. Ydi Basgwyr yn fwy ‘digidol’ na ni?
  8. allwch chi feddwl am ragor?

Mae’r erthygl yma gan Jackson and Wang (2012) yn darganfod bod gwahaniaethau rhwng diwylliannau rhwydweithiau cymdeithasol UDA a China, ond faint o wahaniaethau sydd yna rhwng ardaleodd a gwledydd yn Ewrop? Ma’r boi yma’n credu bod gwahaniaethau rhwng sut mae’r Iseldiroedd a Gwlad Belg yn defnyddio cyfryngau cymdeithasol ond dydi o ddim yn cynnig unrhyw dystiolaeth. Ar flog arall mae yna drafodaeth sydd ychydig yn fwy synhwyrol gan gyfeirio at unigolyddiaeth / cyfunoliaeth (collectivism) ac effaith lefelau incwm ar ddefnydd technoleg sydd efallai yn fwy perthnasol.

Oes yna unrhyw beth i ddweud dros ddosbarthiad daearyddol siaradwyr, a’r effaith mae bywyd gwledig vs trefol yn ei gael? Mae ystadegau Ofcom yn nodi bod gan ardaloedd gwledig yr un mynediad at fand llydan a threfol, ond efallai bod y defnydd yn wahanol?

Mae’r blog hwn gan Juliano Andrade Spyer am ymateb pobol yn yr ardal mae’n gweithio i’r protestiadau yn Brasil yn ddiweddar yn cyffwrdd ar y gwahaniaeth diwylliannol yma:

There are differences between large urbanized areas where the rallies are happening and small places such as here (Gol: mae wedi ei leoli 70km o’r brifddinas Brasilia) regarding the use of Facebook. There, Facebook is a channel used for keeping in touch with the people one does not necessarily see every day. Facebook tends to become a gathering place where we are close to everyone, independently of their location in different neighborhoods or other places. The purpose here of using Facebook is not “keeping in touch” because that is really not necessary as friends and everyone else are already physically near to each other every day. What is important, then, is not talking about public things that everyone can know, but to share private information that not everyone knows about. Demonstrations are not interesting for those living here because they relate to institutional politics and also because they are already public, everyone knows about it, and something everyone knows about is not worth talking about.

(mwy o gofnodion blog gan ymchwilwyr UCL ar y thema  ‘Dylanwad Gwahaniaethau Diwylliannol ar Rwydweithio Cymdeithasol)

Ydi closrwydd llawer o gymunedau lle mae’r Gymaeg yn gryf yn un o’r ffactorau sydd yn cadw’r Gymraeg yn iaith fyw ar un llaw, ac yn ei gwneud yn iaith lai byw ar y we ar y llaw arall?

Be chi’n feddwl? Faswn i wrth fy modd cael trafodaeth ar hyn. Gadwch sylw…

[Gol: nes i grybwyll ecosystem ieithyddol fyny fan'na heb rili feddwl amdano, ond dyma erthygl gan bobol sydd wedi: 'Language Ecology'. Skutnabb-Kangas, T., a Phillipson, R. (1997)]

Cyhoeddi llyfr Social Media and Minority Languages

Dwi’n hapus iawn, iawn, i ddweud bod y llyfr Social Media and Minority Languages wedi cael ei gyhoeddi gan Multilingual Matters. Cafodd ei olygu gan fy nghyfeillion a chydweithwyr Elin Haf Gruffydd Jones ac Enrique Uribe-Jongbloed ac mae’n wych gweld y gwaith yn mynd yn gyhoeddus.

Mae yna erthygl yr oeddwn i’n gyd-awdur arno gyda Dr. Daniel Cunliffe, sef “The Welsh language on YouTube: Initial Observations” lle roedden ni’n trafod ymchwil dechreuol i geisio cael syniad o beth oedd rhychwant a natur defnydd yr iaith Gymraeg ar YouTube, boed mewn fideos neu o fewn disgrifiadau, proffiliau neu sylwadau. Mae’n deimlad braf cael gweld ymchwil yn cael ei gyhoeddi, achos fasa’n gret gweld trafodaeth bellach amdano, yn beirniadu, adeiladu neu rywbeth! Felly plis, ymatebwch os di’r maes fideo a ieithoedd lleiafrifol o ddiddordeb.

Roedd nifer eraill o’r papurau’n rai a gyflwynwyd yng Nghynhadledd Ryngwladol Mercator ar Amrywiaeth Ieithyddol a Chydgyfeiriant Cyfryngau, a gynhaliwyd yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru ym Mai 2010. Gallwch chi ddarllen adroddiad o’r gynhadledd honno gyda chrynodebau o sesiynau a themâu yn ogystal â’r abstracts ar gyfer y gynhadledd yn y PDF yma gan Rwydwaith Mercator.

Gallwch chi brynu’r llyfr clawr caled ar Amazon (er, dwi’n gobeithio’n fawr daw fersiwn clawr meddal o ystyried y pris!), neu ar gyfer y Kindle am bris llawer mwy rhesymol, neu’r fersiwn clawr caled gyda 20% o ostyngiad gan Multilingual Matters eu hunain.

Dyma’r rhaflas Google o’r llyfr i’ch temtio, ac lle gallwch chi ddarllen chydig o’r ymchwil wnaethon ni:

[iframe style="border: 0px;" src="http://books.google.co.uk/books?id=NaVr-sc2BZQC&lpg=PP1&pg=PR4&output=embed" height="800" width="500"]

Mae ‘na sdwff diddorol iawn o fewn y llyfr, a hyd yn oed os nad ydi o’n rywbeth wnewch chi brynu’n bersonol falle gall eich llyfrgell Brifysgol ei brynu. Mi fase’n braf gweld trafodaeth yn codi yn ei sgil.

Diwrnod Ada Lovelace: dathlu Christina Xu a menywod Hacio’r Iaith

Mae Christina Xu yn un o arwresau’r Internets. Mae hi’n llythrennol awesome, fel y bydda i’n esbonio isod, a hi falle sydd wedi fy ysbrydoli i fwy diweddar a dyna pam dwi eisiau rhoi props iddi hi ar ddiwrnod Ada Lovelace heddiw.

Y rheswm? Wel, nes i fynd i sesiwn yn SXSW llynedd ar harnesu grym y rhyngrwyd er mwyn gwneud y byd ma’n well. Roedd Christina’n siarad am brosiect Awesome Foundation, sydd yn lledaenu’r syniad o sefydlu grwpiau bach i ddod at ei gilydd i greu cynllun micro-grantiau ar gyfer pob math o bethau o waith elusennol, i sdwff eraill mewn technoleg a gwyddoniaeth na fysa’n hawdd ei ariannu drwy ffynhonellau eraill.

Roedd y syniad mor syml a hithau mor frwdfrydig y ces i’n ysbrydoli’n syth i drio gwneud rhywbeth fel’na yng Nghymru, sydd yn sgrechian am ffyrdd o ariannu prosiectau sydd ddim yn dod o’r pwrs cyhoeddus. Rwan, dydw i ddim wedi gwireddu’r syniad yna eto (os oes rhywun isio helpu fi yna plis ewch draw i’r drafodaeth yma!) ond dwi dal yn argyhoeddiedig y gall o fod o werth mawr i gymdeithas yma.

Yn ystod y cyflwyniad clywais i bod hi hefyd yn un o sylfaenwyr ROFLcon sef cynhadledd am ddiwylliant rhyngrwyd, lle mae’r cyfaill Carl Morris wedi bod yn siarad, ag oedd Christina yn ei gofio’n iawn wrth i ni gael sgwrs ar ol ei phanel (“Carl? Oh yeah, he’s obsessed with Welsh stuff right?”).

Mae hi’n gweithio yn adran Cyfryngau Sifig MIT (lle faswn i wrth fy modd yn cael job!) ac wedi astudio hanes gwyddoniaeth yn ôl ei biog.

Dyma gofnod blog gwych ganddi hi sydd yn werth darlleniad sydd yn trafod amrywiaeth ar y rhyngrwyd a’r syniad o ddiffyg amrywiaeth mewn agweddau o ddiwylliant hiwmor rhyngrwyd a diwylliant memes yn benodol.

Felly ie, diolch am yr ysbrydoloiaeth Christina, well i fi drio ‘neud nid deud’ rwan yn dydi.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Merched Hacio’r Iaith

Fel bonus enwebiad dwi hefyd isio diolch i’r holl fenywod sydd yn rhan o Hacio’r Iaith yn mynychu, cyfrannu a darllen/gwylio/gwrando. Dwi’n meddwl faswn i’n gneud anhegwch drwy roi cofnod unigol iddyn nhw, ond ma na ferchaid talentog a gwych ym maes ymchwil, technoleg, côdio, dylunio a chyfryngau sydd wedi bod yn rhan fawr o’r gymuned ers y dechrau un. Gobeithio gwelwn ni fwy fyth o ferchaid yn Hacio’r Iaith 2013, a gobeithio bod Hacio’r Iaith yn gallu cario mlaen i wella faint o ferchaid sy’n cymryd rhan yn y dyfodol.

* * * * * * * * * * * * * * *

Diolch i Suw am greu Diwrnod Ada Lovelace. Ti’n ossym fyd.

Rhwydweithau niche, hen dechnoleg a hunaniaeth grŵpiau

Dyfyniad o flog Fever Bee heddiw wnaeth wneud i fi feddwl am bapurau bro:

Successful communities has very little to do with technology and a lot to do with developing a strong group identity. For many niche communities, using an older platform is part of their group identity.

Mae’r plygu papur, system gysodi, a’r rhwydwaith ddosbarthu papurau bro yn rhan o’r hunaiaeth grwp a’r rheswm mae pobol yn ei wneud o.

Oes modd magu rhywbeth tebyg sydd mor gryf ar gyfer cyhoeddiadau lleol arlein?

Help us get minority languages on the agenda at SXSW Interactive 2013!

I, along with Kevin Scannell (founder of Indigenous Tweets) and Maite Goni (Basque expert on education, languages and web 2.0), have proposed a panel for South by Southwest Interactive 2013, one of the most exciting and most important stages for discussions about the web and digital media. The title of the panel is “Social Media: A New Hope for Minority Languages?”.
It would be a great thing indeed if we could give a voice to some of the smaller languages and the issues their speakers face online at this event. But in order to do that, we need to garner votes, and stimulate discussion to show them that our panel is worth picking.
You can help us do that by registering on the SXSW Panel Picker website and then give our panel a thumbs up vote. This is the URL you need to get clicking: http://panelpicker.sxsw.com/vote/3581
You’re welcome to put a comment on the page too, discuss/criticise the choice of questions/topic. It’s all good stuff. Or, if you don’t want to register then please share this email, or give us a mention on social networks so that we can increase the visibility of our campaign. Voting closes on August 31st. Every vote counts!
We hope you agree that it’s a panel worth voting for, and we’d welcome any comments. Thanks for your time! Much appreciated.
Here’s the pitch…

There are approximately 6,000 languages spoken in the world; of these UNESCO believes that over half will disappear by the end of this century. Two thirds of the world’s languages are spoken by less than 20,000 people. Minority Languages are spoken all over the world, and the internet is becoming increasingly multilingual.

But do speakers of such minority languages actually use them on social media? What are the ways in which social media can benefit these languages? Can memes indicate language health? How do minority languages compete when scale and global reach is so much of a factor in social media’s appeal? And why use a minority language online when it’s just easier to communicate in English, Spanish or Mandarin?

This panel will try to unpick the relationship between social media and languages, from the perspective of developers, content producers and language technologists, and question whether online technologies are a boon or a disaster for minority languages.

Vote now! http://panelpicker.sxsw.com/vote/3581

2013: blwyddyn trafod ieithoedd lleiafrifol arlein yng ngŵyl SXSW?

Rydw i, ar y cyd gyda Kevin Scannell (sefydlydd Indigenous Tweets) a Maite Goni (arbenigwraig addysg, ieithoedd a gwe 2.0 o Wlad y Basg), wedi cynnig panel ar gyfer gŵyl South by Southwest Interactive 2013. Teitl y panel yw “Social Media: A New Hope for Minority Languages?”.

 Mi fasen hi’n wych o beth pe gallen ni gael llais i ieithoedd bychain ar y we ar brif lwyfan rhyngwladol y diwydiant rhyngweithiol a chyfryngau digidol. Ond er mwyn gwneud hynny, rhaid i ni gael llu o bleidleisiau i’n panel ni, a chreu digon o sŵn amdano iddyn nhw gymryd sylw ohono.
Gallwch chi helpu drwy gofrestru ar y wefan Panel Picker SXSW a rhoi bawd fyny wrth ein panel ni: http://panelpicker.sxsw.com/vote/3581
Mae croeso i chi roi sylw ar y dudalen hefyd, neu bydd jest rhannu’r ddolen drwy ebost neu rwydweithiau cymdeithasol yn help mawr. Mae ganddon ni tan 31 Awst i hel pleidleisiau. Bydd pob pleidlais yn cyfri!
Gobeithio eich bod chi’n meddwl ei fod yn syniad teilwng, a fasen ni’n croesawu unrhyw sylwadau. Diolch am eich amser!

There are approximately 6,000 languages spoken in the world; of these UNESCO believes that over half will disappear by the end of this century. Two thirds of the world’s languages are spoken by less than 20,000 people. Minority Languages are spoken all over the world, and the internet is becoming increasingly multilingual.

But do speakers of such minority languages actually use them on social media? What are the ways in which social media can benefit these languages? Can memes indicate language health? How do minority languages compete when scale and global reach is so much of a factor in social media’s appeal? And why use a minority language online when it’s just easier to communicate in English, Spanish or Mandarin?

This panel will try to unpick the relationship between social media and languages, from the perspective of developers, content producers and language technologists, and question whether online technologies are a boon or a disaster for minority languages.

http://panelpicker.sxsw.com/vote/3581

Cyngor doeth Douglas Adams ar sut i stopio poeni am y rhyngrwyd

Diolch i Iwan Standley am fy mhwyntio fi at erthygl o 1999 gan y lej, Douglas Adams, sydd yn gosod yn syml iawn ac yn ei arddull unigryw pam bod dim angen i bobol fod yn bryderus wrth drafod y rhyngrwyd gan roi’r argraff ei fod yn rywbeth llawer mwy dirgel nag ydi o.

Mae’r paragraff yma am ‘ryngweithio’ yn arbennig o dda:

[...] ‘interactivity’ is one of those neologisms that Mr [John] Humphrys likes to dangle between a pair of verbal tweezers, but the reason we suddenly need such a word is that during this century we have for the first time been dominated by non-interactive forms of entertainment: cinema, radio, recorded music and television. Before they came along all entertainment was interactive: theatre, music, sport – the performers and audience were there together, and even a respectfully silent audience exerted a powerful shaping presence on the unfolding of whatever drama they were there for. We didn’t need a special word for interactivity in the same way that we don’t (yet) need a special word for people with only one head.

Yn anffodus ma’r erthygl yr un mor addas rwan ac ym 1999, gyda rhai newyddiadurwyr a darlledwyr eraill (yn fwriadol neu yn ddiarwybod iddyn nhw) yn parhau i drin y rhyngrwyd neu’r we fel creadur diddorol egsotig, yn hytrach na haen arall o fywyd sydd yn cwmpasu cyfathrebu, gwaith, economi, bywyd personol – y cwbl lot.

Rhai gwefannau a gwasanaethau diddorol o sxsw interactive 2012

Cyn i fi anghofio, a fel bo fi’n gallu taflu’r papurach ddes i nôl efo fi, dyma restr o rai gwefannau a gwasanaethau diddorol ddes i ar eu traws yn sxsw interactive:

Awesome Foundation : jyst ossym. Y we’n rhoi nôl.

Reddit Gifts : secret santa drwy’r flwyddyn

Zeega : platfform HTML5 ar gyfer i-docs ac ati.

Snap Cuts : ffordd syml iawn o wneud golygiadau bach i gyfres o glipiau byr.

Life Dots : gwefan sydd yn rhoi trefn ar eich cynnwys arlein a’i osod allan mewn ffordd gronolegol ddeniadol.

Backbone : gwasanaeth radio ar gyfer colegau (ond efallai o ddefnydd i Twrw fel opsiwn?)

Pond5 : stock media

WeVideo : golygu fideo cydweithredol yn y cwmwl

Sharemyplaylists : anfon playlists Spotify fel mixtapes

Sensum : “Sensum is a mobile platform that enables both your conscious and emotional choices to personalise any entertainment experience.”

Paper Apps : electronics wedi ei argraffu ar bapur.

Instructables : DIY

MakerBot : adeiladwch eich argraffydd 3D eich hun am llai na £1500

Salsa Labs : platfform ar gyfer helpu NGOs i weithredu arlein

Newsit : platfform cydweithredol ar gyfer adrodd newyddion

Psonar : ffrydio cerddoriaeth arlein ‘pay per play’

DeadSoci.al : ffordd o adael negeseuon i bobol drwy rwydweithiau cymdeithasol ar ôl i chi farw

TheAppBuilder : ffordd syml o adeiladu apps syml

Hibe : rhwydwaith gymdeithasol lle gallwch chi greu proffiliau gwahanol ar gyfer agweddau gwahanol o’ch bywyd.

BigMarker : cymunedau arlein + fideogynhadledd ar gyfer hyd at 50 o bobol yn y stafell

TubeMogul : hysbysebu ar gyfer fideo arlein

Sitebeam : teclyn diddorol ar gyfer asesu gwefannau am bob math o ffactorau o hygyrchedd i werth y cynnwys