Dyfarniad Eos a’r frwydr ehangach dros fesur gwerth cynnyrch Cymraeg

Mae dyfarniad y Tribiwnlys Hawlfraint yn ergyd andwyol i gerddorion sy’n dewis canu yn y Gymraeg, viagra approved ond mae hefyd yn ergyd yn y ddadl ehangach dros y ffordd rydyn ni’n mesur gwerth cynnyrch diwylliannol Cymraeg – o newyddion dyddiol i raglenni adloniant teledu.

Wrth graidd y ddadl Eos vs BBC mae cyferbyniad safbwynt y BBC eu bod yn mesur gwerth y gerddoriaeth yn ôl eu mesuryddion arferol (gan gynnwys RAJAR a nifer ystadegau eraill sydd yn yn cyfuno ymchwil cynulleidfa ac oriau darlledu), gyda safbwynt Eos, sef na ellir mesur gwerth taliadau am gerddoriaeth Gymraeg yn ôl ystadegau yn unig (ac ystadegau amheus o ran hynny) a bod eu gwerth diwylliannol unigryw yn ffactor sydd yn rhaid ei ystyried.

Ers y Daeargryn,  pan gafodd gwerth S4C ei luchio i ffau’r llewod o flaen yr ymerawdwr Hunt, mae S4C hefyd yn y broses o geisio rhoi’r ddadl am fesur gwerth. Mae llawer o leisiau cefnogol i’r sianel yn nodi nad ystadegau yw diwedd y gân ond bod budd economaidd, cymdeithasol a diwylliannol yn gorfod cael eu hystyried wrth fesur llwyddiant a gwerth sianel deledu mewn iaith leiafrifol. Dyma oedd ymateb Ian Jones i gwymp mewn ffigyrau gwylio yn adroddiad blynyddol S4C Gorffennaf 2013:

“Yn y byd teledu aml-lwyfan, dyw defnyddio un mesur perfformiad syml er mwyn asesu llwyddiant ddim yn ddigonol bellach.

“Mae llwyddiant heddiw yn cael ei ddehongli trwy gyfuniad o ffactorau, gan gynnwys cyrhaeddiad y gwasanaeth, effaith economaidd, gwerthfawrogiad y gynulleidfa, ymddiriedaeth, darpariaeth lwyddiannus i ddysgwyr, rhaglenni plant, a chyfrannu at effaith bositif ar ddiwylliant a’r iaith Gymraeg.”

O ran y wasg brint oddiarlein, mae’r cylchrediad yn parhau’n fesurydd pwysig os nad y pwysicaf; arlein mae’r ystadegau ‘defnyddwyr unigryw dyddiol’ (neu ba bynnag ystadegyn Google Analytics sy’n rhoi’r ffigwr uchaf…) yn teyrnasu. Nid oes yr un math o sôn am fesur ymwneud, am fesur impact gwleidyddol a democrataidd, neu werthfawrogiad a gwerth ehangach diwylliannol.

Fodd bynnag, mae un gwahaniaeth bach: mae’r wasg brint Gymraeg ar y cyfan yn cael ei ariannu oddi fewn i Gymru, felly mae’n bosib dweud bod pwrpas diwylliannol yn cael ystyriaeth well na dim ond sawl sy’n prynu. Yr unig ran o’r sector brint sydd ddim yw gwefan BBC Cymru – sydd wedi cael targed cyrhaeddiad o 50k o “ddefnyddwyr erbyn 2015 sydd yn ddu a gwyn iawn o’i gymharu â’r ffordd mae’r gwynt gwerthuso’n chwythu gyda S4C. Mae gwerth democrataidd y newyddion ar dop agenda y Cynulliad, ac mae’n gwbl glir taw nid dim ond cyrhaeddiad yw’r mesurydd a ddefnyddir ganddynt wrth edrych at ddyfodol posibl o sybsidi print yn Saesneg.

Cafwyd adroddiad, hefyd yng Nghorffennaf 2013, gan Gyngor Llyfrau Cymru o gylchgronau Cymreig Saesneg eu hiaith (dolen i PDF). Mae yno frawddeg ar dudalen 5 sydd yn cyffwrdd ar eu hegwyddorion sylfaenol hwy wrth edrych ar “werth” y cylchgronnau hyn:  

Value-for-money judgements concerning any subsidised activity must balance the quality, reach and public benefit of that activity against its cost. There is no absolute formula for establishing whether that balance is struck in any given case: this calculation is best made on the basis of comparisons with like activity elsewhere, and the responses of intended beneficiaries.

Synnwyr cyffredin dybiwch chi, ond na, mae’r system daliadau cerddoriaeth yn gweithredu o fewn fframwaith sydd ddim yn sybsidi, ond yn un masnachol, diwydiannol, Prydeinig er bod y ffi drwydded yn ffurf ar sybsidi cyhoeddus.

Nid yw’r BBC yn gweld eu rôl fel un o warchod y Gymraeg, ac nid ydynt yn gweld eu rôl fel corff sy’n gyfrifol am fesur gwerth diwylliannol chwaith. Mae’r safbwynt hwn yn honni rhyw fath o niwtraledd – dim ond gwasanaethu cynulleidfaoedd yw ein pwrpas  – ond mae’n niwtraledd ffug.  Sut bod S4C a’r Cyngor Llyfrau (a’r Cyngor Celfyddydau os daw at hynny) yn gallu sôn am oblygiadau diwylliannol a gwasanaethu cynulleidfa yn yr un gwynt, gan nodi’n glir bod llawer mwy i fesur gwerth na chyrhaeddiad y cynnyrch yn unig, tra bod y BBC yn methu?

Er ymgeision teilwng i roi nuance yn y dadleuon cyhoeddus hyn, ceir clegar amrwd dros bopeth: daw’r penawdau newyddion – da a drwg – o ystadegau gwylio/gwrando/darllen a gesglir drwy asiantaethau o’r tu allan i Gymru yn achos radio, teledu a’r wasg brint, ac yn fewnol ac heb unrhyw gysondeb o ran dulliau yn achos arlein. Yn oes y trydariad, dyma’r hyn sy’n cylchredeg ac a gaiff ei lyncu’n aml yn ddi-gwestiwn.

Rydyn ni mewn brwydr am fesur gwerth, ac mae dyfarniad Eos yn nodi’n glir nad oes gan rai o sefydliadau canolog y DU ddiddordeb o gwbl mewn edrych y tu hwnt i’r hyn sydd yn gwasanaethu eu anghenion hwy ar hyn o bryd. A pham fydden nhw? Achos byddai’n tanseilio model sydd wedi bodoli ers degawdau. Byddai’n ymosodiad ar y system ganoledig a’n gwanhau’r gafael ar elfen o aparatws wladwriaethol.

Nid oes “unrhyw dystiolaeth yn awgrymu y byddai datganoli polisi darlledu neu ddull gwahanol o ariannu’r BBC o fudd i dalwyr y ffi drwydded” yn ôl ymateb Llywodraeth y DU i Gomisiwn Silk. Pa dalwyr y ffi drwydded yw’r rheiny te? Y rhai sy’n gwrando ar Radio Cymru? Y rhai sydd yn credu mewn Cymru lle mae’r Gymraeg yn cael amodau teg i fodoli ac i flodeuo? Dwi’n amau. Mae arweinydd y Torïaid yng Nghymru yn deall bod angen datganoli darlledu – mae’n deall nad oes modd gosod polisïau am ddiwylliant a chyfryngau o’r tu allan i Gymru heb arwain at wrthdaro eto.

Ystyriwch y brawddegau hyn o dudalen 11 adroddiad y tribiwnlys:

Screen Shot 2013-12-16 at 13.26.19

O enill y ddadl, yn ôl barn y tribiwnlys, mae’r BBC yn ganolog wedi gosod her: nid oes modd i chi wneud penderfyniadau drosoch eich hunain, mae’r grym terfynol gennym ni, ni sydd yn penderfynu ar sut i fesur gwerth eich diwylliant, nid ydym yn ystyried gwerth diwylliannol ein cynnyrch wrth fesur llwyddiant, ac yn ei dro yr elfennau hynny sydd yn rhan greiddiol o’r llwyddiant hwnnw (sef cerddorion Cymraeg yn yr achos hwn).

Yn syml: nid chi sydd â rheolaeth dros eich diwylliant a’ch cyfryngau, ond ni.

Dwi’n ddiolchgar i Eos a’r holl gerddorion Cymraeg am sefyll yn wyneb hyn, a rhoi’r achos dros fesur gwerth eu cyfraniad mewn dull gyfiawn. Mae’r dyfarniad yn ergyd, ond mae’n fodd i ddangos y rhwygiadau sydd yn ymddangos  yn y DU ac yn fodd i ninnau symud tuag at dynnu ar yr edafedd a rhwygo mwy ar y brethyn brau hwnnw sy’n dal y systemau methedig hyn at ei gilydd.

Arriva Cymru a phroblem fawr y Gymraeg ar y we

Arriva Cymru? Be sgen hynny i neud efo’r Gymraeg ar y we?

Wel…hyn:

Dwi’n siwr bod nhw’n ymwybodol o hyn yn Newyddion BBC a Golwg360 ond mae chwilio Google yn broblem mawr iddyn nhw o ran denu darllenwyr, drug ac yn broblem mawr i ddarllenwyr sydd eisiau ffeindio straeon Cymraeg.

Y diwrnod o’r blaen o’n i eisiau darllen am y llanast Bysus Arriva Cymru, pilule felly chwiliais “Arriva Cymru”. Canlyniad?

Chwilio Arriva Cymru

Dim newyddion. Dim ond gwefannau swyddogol (gyda dim hyd yn oed newyddion am y cyhoeddiad ar wefan Arriva, thumb natch).

Trio eto felly a chwilio, fel dwi’n arfer gwneud erbyn hyn yn Saesneg am “Arriva Wales”. Canlyniad?

Arriva Wales

Chydig yn well, ar ôl y 3 canlyniad uchaf mae canlyniadau diweddar iawn am newyddion gan wefannau BBC News, WalesOnline a rhywbeth arall o’r enw 4ni.

Clic felly ar stori BBC News gan feddwl ffeindio’r erthygl Gymraeg. Oeddwn i’n gallu ffeindio’r ddolen i fynd at dudalennau BBC Cymru? Ddim am hydoedd. Sganiodd fy llygaid bach ar draws ac i lawr y dudalen, ac yn ôl i fyny eto. Roeddwn i’n chwilio am “Cymraeg” yn y gornel top dde, gan mod i’n reddfol erbyn hyn yn meddwl taw fan honno mae’r switsh iaith.

BBC Wales Arriva

Ond does dim switsh iaith. A Newyddion ydi’r enw ar y ddolen. Yn y diwedd mi ffeindiais y ddolen a chlicio drwodd i fama:

Hafan NewyddionA wedyn clicio i fama:

Erthygl Newyddion Arriva

A chael at lle o’n i isio mynd yn y lle cynta, 4 clic yn ôl. Yn y cyfamser mae pob person call sydd wedi gwneud yr un peth wedi setlo ar gael yr wybodaeth o’r tudalennau Saesneg.

A doedd Golwg360 ddim hyd yn oed ar y radar Google yn ystod hyn i gyd.

Afraid deud bod hyn yn broblem enfawr i newyddion Cymraeg ac yn dangos pa mor bwysig ydi integreiddio newyddion Cymraeg mewn i chwiliadau Google. Dwi’n deall yn iawn bod BBC Newyddion a Golwg360 bownd o fod yn torri’u boliau eisiau cael Google [Gol: Google News UK, ‘lly] i’w derbyn ond dyma’r broblem eto fyth – mae’r penderfyniadau yn gwbl allan o’n dwylo ac mae pob un achos fel hyn ar draws y we yn gwneud yr iaith yn fwy a mwy anweledig.

‘Shocked acquiesence’ mae’r erthygl yma’n galw’r ffenomenon yma o ddechrau’r unfed ganrif ar hugain sydd yn disgrifio’r teimlad o gael eich syfrdanu gan rywbeth sydd mor fawr ac allan o’ch rheolaeth fel PRISM neu newid hinsawdd na allwch chi ddelio gyda fo mewn unrhyw ffordd ond ei anwybyddu. Mae’n siwr fod na lot o eiriau amdano, rhyw ochenaid fawr a “o wel”. Mae na deimlad fel’na braidd am ddyfodol y Gymraeg arlein yn wyneb Google ac ati. Mae Luistxo Fernandez yn ei alw’n ‘Twitter tsunami’ mewn cyd-destun arall. Moch ar y winllan efallai fasai’r term Saundersaidd Cymraeg addas mae’n debyg.

Ond mae’r winllan wedi cael ei thirfeddiannu ers tro a rhaid gofyn i Google am ganiatad i brynu ein grawnwin ein hunain yn ôl erbyn hyn, a hynny ar premium. Does dim rheolaeth ganddon ni dros sut mae cael mynediad a sylw at y Gymraeg ar y we. Os taw cael sylw i gynnwys yw problem fawr ein oes, yna mae cael sylw at gynnwys Cymraeg yn broblem hyd yn oed yn fwy. Gallai llywodraeth Thatcher ildio S4C i ni ar un o bedair sianel deledu. Roedd honno’n sicrhau bod sylw priodol i gynnwys Cymraeg. Ond ni all yr un llywodraeth roi ‘S4C’ i ni ar gyfer y we. Neu allan nhw?

Ai cael teli Cymraeg ar sgrin gyntaf YouView ac iplayer sy’n gyfatebol rwan? Falle. Ond mae hynny ond yn ateb un rhan o’r broblem cynnwys. Efallai taw cael Google, Twitter, Facebook, YouTube i roi statws i gynnwys Cymraeg yn eu gwasanaethau fyddai ‘ildio S4C’ ein hoes. Hynny yw, nid dim ond caniatau i ni gyfeithu ein rhyngwynebau ar eu rhan (o! Diolch yn fawr Twitter, dwi’n gwybod eich bod chi’n sgint!!), ond sicrhau bod ein cynnwys yn cael tegwch yn y gêm hyn o rymoedd gwladwriaethol a chwmniau masnachol traws-wladwriaethol sy’n cael ei alw’n ‘economi sylw’. O barhau’r trosiad S4C, a fyddai ymgyrchwyr S4C wedi bodloni ar gael y cyflwynwyr continuity ar BBC Cymru, ITVWales a Channel 4 Wales yn darllen mewn dwy iaith rhwng rhaglenni Saesneg? No we. Y cynnwys oedd yn bwysig. Lleoliad y cynnwys hwnnw yn yr amserlen oedd yn bwysig. Y cynnwys sydd yn bwysig rwan hefyd. Ac mae lleoliad y cynnwys hwnnw’n bwysicach nag erioed.

Ond dyma rai cwestiynau sydd gen i sydd, dwi’n meddwl angen eu hateb yn fwy ar frys, efallai, na sut mae ariannu parhad teledu ar S4C:

  • Sut mae cael cynnwys Cymraeg i ymddangos ochr yn ochr â Saesneg fel yr oedd gyda S4C yn y byd 4 sianel?
  • Sut mae gwneud y we Saesneg yn fwy porous/permeable o ran y Gymraeg yn lle’r ffordd arall rownd?
  • Faint o werth roddech chi ar gyflawni hynny? £1miliwn? £10miliwn? £70miliwn?
  • Pwy ddyla dalu? Google et al eu hunain, neu dreth arbennig, y Llywodraeth (pa un?) neu arian S4C?
  • Faint o werth mae strategaeth iaith y Llywodraeth yn rhoi i ‘sylw’ ar y we?
  • Faint o werth ydyn ni gyd fel pobol brwdfrydig tech Cymraeg yn rhoi ar hynny?

Dwi ddim yn arbenigwr ar search o bell ffordd, ond ma’n rhaid bod na atebion – neu ydan ni jest am ista mewn shocked acquiescence? Ar hyn o bryd – dyna da ni’n ei wneud. Yn araf i dderbyn a deall goblygiadau’r dechnoleg i’n iaith a’n ddiymadferth wrth geisio meddwl am beth i wneud pan ydyn ni’n dechrau sylweddoli’r goblygiadau hynny.

So plis, tynnwch fi o fy shocked acquiescence, ydi hi mor ddu â hynny?

FIDEO / VIDEO: Cynhadledd NPLD / S4C Conference 2011

Dyma dri o’r cyflwyniadau a roddwyd yn y gynhadledd uchod ddydd Gwener diwethaf. // Here are three of the presentations given at the above conference.

All videos can be seen together on the Vimeo Channel: nplds4c2011

Vicent Partal – @vpartalVilaweb.cat

Marc Webber – @marcwebber

Leire Gandul – EITB.com

#Cyfrwng2011: Dyfodol S4C

12:43 Cwestiynau

  • Ivor Davies: Cymru yn copio pethau Saesnig, abortion hyd yn oed yn ein rhaglenni. Pan rydyn ni’n gwneud rhywbeth sy’n wahanol, rydyn ni’n cael llawer mwy o lwyddiant. e.e cyfres y Tywysogion
  • ID: Protest fawr S4C gynharach eleni ond prin iawn oedd y sylw iddo.
  • ID: bosibl i weithio i gyd-gynhyrchu dramor.
  • Ioan Bellin (NUJ) : cyn toriadau a ddylen ni gael adolgyiad llawn o S4C? Ydyn nhw wir yn credu gallwn ni gael nnibyniaeth a digon o arian ar ol 2015?
  • GLL: bydd  adolygiad gan DCMS yn 2014
  • GLL: sawl adolygiad mewnol wedi bod, ac yn digwydd ar hyn o bryd.
  • GLL: does dim sicrwydd tu hwnt i 2015
  • IG: TAC wedi gofyn ers y dechrau am adolyg llawn allanol
  • IG: angen i S4C “gallio” ynglyn a’r holl adolygiadau mewnol
  • IG: peidiwch a beio cwmniau am wneud rhaglenni sydd yn “copio” ond edrychwch at y briff gan s4c
  • GLL: mae na glamp o gronfa o dalent a chreadigedd yn S4C
  • Rhys Jones: 4 wedi son am rol y cyfryngau newydd, ond ydyn ni tybed yn euog fel cenedl o gael ein swyno gan y cyfryngau newydd, a’n hytrach bod angen i ni ganolbwyntio ar stori?
  • Angharad Mair: ategu pwynt RJ; bwysig ein bod ni’n edrych nol, a ddim yn ail-ysgrfennu’r hanes. Tipyn o’r cyffro a chreadigrwydd wedi dod o gystadleuaeth rhwng BBC ac ITV ar ddechrau S4C,
  • AM: sefydlwyd cwmniau gan bobol oedd yn ITV a BBC. Nid yw creadigrwydd jest yn dod o tu allan i’r bobol sydd wrthi rwan.
  • AM: i nifer o bobol ifanc, mynd mewn i gwmni sy’n cynnig gwaith yw’r ffordd orau o gael ymarfer creadigrwydd. Nid pawb sydd eisiau dechrau cwmni.
  • EP: erbyn 1983 roedd na 50 o gwmniau yn darparu. Dadlau dros amrywiaeth yn y sector. Angen darparu gofod i gwmniau micro ac unigolion gynnig syniadau yn uniongyrchol.
  • IG: un o’r pethau craidd mae TAC yn ceisio sefydlu ydi arian arbennig ar gyfer newydd ddyfodiaid a chwmniau llai. Yn y pen draw y syniad sy’n mynd i yrru’r sianel yn y pen draw.
  • Robert Beveridge (Edinburgh Napier Uni): “themes coming through was a wish to see an independent s4c. Want them to think through the scenarios: Bbc trust might not exist before long. Trustee for Wales finds herself in a conflicted position. Budgetary constraints: possible scenario that bbc gives up Welsh lang b/casting entirely. In that context, would s4c be able to achieve independence?”
  • Gareth (Rondo):  mae peryg edrych nol ar gyfnod dechreuol S4C, am bod llawer mwy o arian yno i gyflenwi llai o oriau. Cwmniau o wahanol meintiau yn rhoi cyfleoedd i syniadau newydd. Peryg cyffredinoli. Peryg anghofio llwyddiant cwmniau yn y sector y tu hwnt i Gymru.
  • G: eisiau gweld gallu s4c i gynnal oriau yn parhau yn y dyfodol. Enghraifft dda oedd darpariaeth Canwr y Byd lle roedd BBC ond yn gallu darparu slot bach, gan olygu colli’r gwobrwyo am nad oedd amser.
  • IG: ymateb i RB – if BBC Wales gave up making Welsh lang progs, would S4C get those funds from the licence fee directly?
  • IG: continually get mixed messages re: what independence means to gov and bbc
  • GLL: eisiau ecosysem sydd yn cynnig plwraliaeth a dewis i’r gwylwyr
  • IG: Examples of cooperation already e.g. Welsh
  • HM: shouldn’t see bbc existing in the future as it does now. Shouldn’t be seen as something fixed.
  • HM: creative ideas today are much more likely to come from users than just from producers
  • HM: new media tech never transform industry, but add to media environment: interactivity and participation is key to the way digital media is transforming the media currently

12:35 HM

  • a lot of the rhetoric re: internet is unlimited access to info
  • but the first causalty of the internet is journalism
  • a serious info deficit to be addressed: not just in politics but a broader cutlural role
  • burgeoning national inst. such as NTW etc, but paradoxically less time to cover them
  • the way that cult. texts are circulating is changing: authority of b/cast orgs is being challenged
  • raises q’s on future of b/cast orgs: media orgs having to let go as they engage with soc media
  • one of defining feature of govs in Wales has been collaborations: although competition bet S4c and bbc, one should also discuss ways of collaborating
  • with the growth of no’s of Welsh speakers lang policies have shifted from emphasis on rural heartland: raises tensions and issues
  • lang and its culture has become more cosmopolitan: has S4C responded to this?
  • Mario Basini has argued that division of language is unhealthy and that bilingual channel might be healthy, not poss in 80s but maybe now
  • accountability to dcms seems an anachronism: little interest in its future
  • seems obv. to HM that WelshGov should have more input
  • Welsh Gov should assume greater control over b/casting, which rasises issues over governance of bbc
  • Welsh Media Commission has been raised as a poss, funding Welsh and Eng in a contestible way.

12:27 IG cwestiwn enfawr. Ddylen ni orfod gofyn y cwestiwn o gwbl o ystyried y frwydr i’w sefydlu?

  • toriadau yn anorfod, gan bod gweddill cymdeithas
  • y ddêl BBC / DCMS yn warthus. Dêl i orfodi gorfodi BBC i gymryd y World Service. “drive by shooting” BBC oedd y targed, saethodd y BBC yn ol ond cafodd S4C ei ddal yn y crossfire
  • Mae yna dal arian ar y bwrdd, ac yn ddigon i gynnig gwasanaeth yn yr iaith Gymraeg. Felly, oes mae dyfodol, ond am ba hyd?
  • Tu hwnt i 2015: angen i sianel fod yn berthnasol a hanfodol
  • 33 o gwmnia yn cyflenwi S4C: TAC yn cynrychioli 30
  • TAC yn cynrychioli cwmniau bach, canolig a mawr ac sy’n barod i ymateb i’r her
  • cryn feirniadaeth o’r polisi S4C am gwmniau mawr – y cwmniau mawr sy’n hyfforddi gweithu y dyfodol – mae nhw’n bwysig hefyd
  • Cymru yn wlad sydd a’i golygon ar Lundain, yr Alban ddim gymaint felly.
  • Angen i S4C ymwneud gyda chynyddu mynediad at ddemocratiaeth (mwyafrif pobol Cymru’n darllen papurau Lloegr)
  • Bryd i Western Mail stopio cyfeirio at S4C fel beleaguered, diffyg gwylwyr etc
  • Angen: sefydlogrwydd, anibyniaeth a 100% o’r arian i fynd i’r sector gynhyrchu
  • Methu derbyn sefyllfa lle mae rhaid negydu cyllideb yn flynyddol post 2015
  • Nid arian y BBC ydyw, ond arian y drwydded.
  • Rhaid peidio anghofio bod S4C a BBC mewn cystaldeuaeth: annibyniaeth ariannol a golyg yn hanfodol
  • “Os lwyddwn ni yn hynny, oes mae dyfodol i S4C”

12:26 EP yr allwedd: sicrhau deilaog cyson a pharhasu gyda’r gynulleidfa. Ond angen i wylwyr, roi o’r neilltu difaterwch ac ymun yn y drafodaeth.

12:19 EP falch bod hwn ddim yn post-mortem

  • cyfle i godi o’r rhigol ac ail-flaenoriaethu ac addasu
  • er ei bod yn hanesydd nid dilyn llwyddiannau blaenorol yn slafaidd ddylai ddigwydd
  • ond, mae rhai gwersi i’w dysgu
  • polisiau diweddar wedi lleihau nifer cwmnioedd – yn erbyn ysbryd y sianel i geisio creu sector annibynol ar ddecrhau’r sianel
  • hyn wedi creu sector anhyblyg
  • [Gallwch chi weld dadl lawn EP yma: http://www.clickonwales.org/2011/06/imagining-a-new-s4c/ Mi wna i  geisio ychwanegu unrhyw sylwadau sydd yn wahanol]

12:11: GLL annodd iawn trafod S4C heb gyd-destun ehangach y byd darlledu

  • chydig o bryder bod pobol dal yn cyfeirio at Mrs Jones Llanrug yng nghyd estun cynulleidfa
  • angen meddwl am wyres Mrs Jones, er bod Mrs Jones dal yn gwylio
  • canran uchel o siaradwyr Cym ddim yn gwylio. O bryder. Ydyn nhw’n gwrando ar Rad Cym, darllen Golwg hefyd? Angen cyrraedd nhw
  • Sut ydan ni’n mesur y gynulleidfa a gwerthfawrogiad a chyfraniad y gwerth i’r genedl?
  • Edrych i’r dyfodol: cwtogiad i £65m yn sylwweddol ond sail y gwaith at 2012+ ydi’r gwylwyr
  • Isio edrych at iaith sydd yn ddealladwy yn syml ac yn addas ar gyfer cartrefi sydd yn gymysg oran iaith
  • Sut mae mesur yr effaith a dy;anwad ar yr iaith? Angen gwaeddi am y llwyddiannau.
  • Dydi iaith Twitter a FB ddim yn iaith Emrys ap Iwan. Angen addasu i hynny.
  • Nifer o ddatblygiadau cyfryngau digidol, fel apps a thwf gwylio ar Clic.
  • Pobol isio cyfrannu nid jest gwylio – y brodorion digidol (gweler gwadiad Suw Charman o’r term hwn: http://charman-anderson.com/2010/03/02/report-digital-natives-a-myth/)
  • Angen i S4C ddeall diwylliant arlein.
  • Nodi bod nhw wedi ffurfio Fforwm Cyfryngau Newydd a clustnodi arian ar gyfer buddsosddi mewn cyfryngau digidol (Gwadiad: dwi ar Fforwm CN S4C)
  • Ceisio gweithio ar fanylion sefyllfa cydweithio BBC a sichau bod y manylion yn iawn o ran y pwyslais ar annibyniaeth.
  • Angen cadw’r hawl i gomisiynu cynnwys heb ymyrraeth o’r tu allan.

12:08 Cyflwyniad gan Ruth McElroy (Prifysgol Morgannwg)

“nid edrych yn ôl ydi’r bwriad. Gofyn yn ôl cyfrol Steve Blanchard a Simon Morley ym 1982 “What’s this channel for?”. Beth fydd ei le yn y tirlun darlledu newydd?

12:07 Ar y panel: Garffild Lloyd Lewis (S4C), Elain Price (Prifysgol Abertawe), Iestyn Garlick (TAC), Hugh McKay (Y Brifysgol Agored)

Theatr Felinfach Conference ‘Imaginging a New S4C’ (translated post)

A few people who don’t understand Welsh mentioned that they would like to read the take I had on a new S4C, more about so here’s a rough translation. A bit later than the original post sorry, ambulance but even with translation help, hemorrhoids these things take time to do.

[Grammatical Health Warning: this blog post was translated from this original Welsh language post using Google Translate as a tool to speed up the process. Subsequently, some of the phrasing and expressions may be a bit wonky. I hope that the wonkiness doesn’t affect the communication of the ideas too much.]

Saturday before last I went to Theatr Felinfach after being invited to give some ideas about the future of S4C in the digital context. I did not want to be so bold as to offer a full manifesto but rather to raise questions that could feed into further discussion. The article written by Euros on Click on Wales notes that I focus on the idea that more young people use social networks than television, but I felt that my message was a little different. I thought it was best to publish what I said anyway, in case there was some wider value to it. I’d be delighted to hear any comments.

Set a few challenges, raise some questions

I’m not trying to offer solutions to the business of producing television programs. There are plenty of other people who have long experience of the industry that can do that so much better. But I want to set some challenges or raise some questions of the Welsh broadcast system from the perspective of the enormous changes to every aspect of our lives brought about by the advent of the internet , and especially the way it has disrupted media business models as they had been developed up until the turn of the last century.

Online media is an integral part of the media landscape today. This is not the for the Welsh and particularly Welsh language media. Yet. How can we change that?

  • Welsh developments in the field has been hampered until now
  • there is institutional inertia across all Welsh language media providers (and arguably English language media providers in Wales)
  • not enough is being done to streamline arrangements so that it can adapt to the needs of digital media and the audience that is ready for it

Do we need more TV companies or a stronger digital sector?

  • the digital media sector is very weak, and exists mainly as poorly funded wings of companies whose main focus is other media/creative industries
  • S4C has a role in growing the digital media sector
  • if we want a dynamic media we have to develop companies that can adapt to produce for online

Do we need a comprehensive S4C.com or S4C as a digital brand across the internet and an investor in others?

  • trying to create one Welsh-language portal is a folly. Trying to compete as a homepage with the force of the BBC is impossible.
  • Better to try to spread the S4C brand across the web and across where audiences gather. Working diagonally rather than vertically.
  • Can begin to do this by creating a steady stream of investment for content and services online

Can S4C take the role of enabling and investment rather than commissioning?

  • are commissioners the right people to make decisions about the value of certain types of media in the age of the internet?
  • Perhaps S4C can begin using new arm’s length models to invest in projects slowly
  • There is no need to fund long online series to fill a schedule. Series can be developed incrementally and at their own pace.
  • It’s one thing to say they will promote the dreaded UGC, or unpaid content, on their website, but there’s no mention of trying to invest in anyone or any structures to help create that UGC

How can an organization like S4C change from one of grand actions to being an organization of small actions as well?

  • Maybe only 200 pounds is needed to start a small project online. Is it possible to develop a model to germinate media. Investing small, and invest more when they see success?
  • Models like this are totally alien to S4C but many of the successes of the web have grown from small beginnings.
  • If a success is on the cards, then broadcast platforms can boost it through harnessing broadcasts ability to speed up attention

Are there are ways of freeing up online content?

  • There is an urgent need to begin negotiations to ensure that Welsh material can have the freedom and conditions favorable to be distributed on-line
  • There is a need to re-examine the terms of trade for online content in Welsh
  • TAC / Equity / MU etc agreements were designed for the end of the analogue age. They are long overdue a re-assessment.
  • Thinking about how it is possible free up certain types of products online so that it can be re-used. Creative Commons licenses is one possibility. A new balance between fair royalties and the freedom to create, remix and share is essential.

How Can S4C provide a space to experiment, fail, explore new methods of production?

  • no one has a map for making the most of opportunities and challenges of media as it stands. We must therefore create a space in which to feel our way and see what works in Welsh

If we want to create new forms of civic value, we need to improve the ability of small groups to try radical things…our best chance for finding good ideas is to have as many groups as possible try as many things as possible.

Clay Shirky

How can S4C think beyond mainstream television whilst continuing to produce mainstream television?

  • not the displacemen of one technology / medium with another, but adding media upon media that will work together in new and complex ways
  • linear TV is still vitally important, but we must make enough space for the rest to breathe and develop

Is there a prime means of creating a Welsh media on the internet?

  • we must try to find what works for us as Welsh speakers.
  • The possibilities are endless, but almost nothing had been examined. Too often we simulate the Anglo-American models.

How can digital S4C help build an audience?

  • in the same way that S4C had to build a Welsh language audience for its new channel in 1982, we must build an audience for online material in Welsh

Criticizing present realities is important but insufficient. It can be hard to picture what the future would look like, and so to be making things, as examples of future creative diversity, in the here and now, offers a powerful and tangible form of inspiration to others – and challenges the apparent inevitability of the present.

David Gauntlett

  • the number of examples of online services in Welsh is limited. Without good examples, how to create the necessary continuity, the positive feedback loop?
  • S4C has a big role to play in promoting others who do work that matches their brief of providing Welsh public service media
  • I’m not talking of media literacy lessons here but trying to develop people with enthusiasm and energy to try something and drive them forward through encouragement and perhaps developmental innovations such as intensive technology courses. eg http://www.apdyfrig.com/2011/02/17/awydd-gwneud-cwrs-dwys-24-awr-mewn-technoleg-newydd/

Are we doing enough to be part of IPTV?

  • develop apps with new IPTV commercial funding
  • secure the place of Welsh television and interactivity within  IPTV, specifically with YouView

S4C is a purposeful intervention in the television market in order to be a tool in the survival of the Welsh language. The media has changed so much, you need a new kind of interference?

  • it must be understood that although figures may be much lower than television users at present, that intervention in the online media market is crucial now
  • Welsh production companies and individuals within those companies already doing much more than S4C to try to push online services, but are held back.

How can S4C create a closer, more honest connection between itself and its audience/users?

  • A natural gap has existed between the television audience and producers in the one to many model. It will not be easy to change this type of organizational relationship.
  • So it may be better to leave it and focus entirely on trying to jump over television to the creation of other services that may overlap with TV, and that can reduce that gap
  • In order to do this, you might have to create these services outside of S4C as an institution / channel altogether.
  • S4C is in a comfort zone in terms of broadcasting. Intervention must be created that will force them to come out of this.

Is S4C as a broadcaster a suitable structure for online media and new methods of co-creation?

  • S4C has had almost 30 years to grow. It has perhaps over-grown as an institution (not in terms of content, I hasten to add).
  • It has not grown to do more than one thing. It has grown up around one thing: mass television broadcasting.
  • I would argue that S4C (and not the S4C Authority) does not have the ability within the organization to adapt.
  • So I would argue that there exists a need to create a small body / company, under the Authority who can be a means to implement policies and aspirations that are non-televisual in nature .
  • This sister body needs to be a way of educating S4C and work across all of the channel’s activities and other bodies in the same way.
  • I do not think either that there is sufficient expertise within the channel. Nobody is responsible for strategy or online content in particular. There are people who operate those elements, but they have no power, no cross-departmental brief, with a basis in content.
  • Take a look what  ??the Basque broadcaster EITB did : re-assessing every post in the channel in order to incorporate online; appoint a head of dept.  for online

It must create partnerships – but what kind of partnerships and what will they cost?

  • S4C is and island. It has been an island for over a decade. We need to zoom out and see S4C as an archipelago of islands (as it was to start?).
  • in a digital age it does not make sense to have digital publishing funds issued by the Council books, funding for technology development by the Language Board and funding resources online education by the assembly government department. All apart, and none cooperating.
  • Is there a way to re-assess the gross funds available for digital material in Welsh and to co-manage it with a strategy between S4C and other Welsh commissioning / grant-giving / contracting institutions.
  • This is not easy – partnering on projects is sometimes  as difficult as pulling teeth to organizations that have rusted to the ground. It must find some sort of institutional WD40. I don’t know what (or maybe who) that is yet, but we need something to be a buffer when well-established institutions come head to head to cooperate.

So those were the points I made. Thanks to Eurosfor the impetus to put them together for an event. There was a good crowd, and I thought that the students there had  very interesting ideas.

I’m not absolutely certain about the validity of all of the above points, but I think they are worth discussing, and hope they can instigate discussion. It would be great to hear your comments, if you agree or disagree with anything.

 

Cyflwyniad ‘Cymanfa Ddychmygu S4C Newydd’, Theatr Felinfach

Ddydd Sadwrn cyn diwethaf bûm i yn Theatr Felinfach ar ol cael gwahoddiad i roi rhai syniadau am ddyfodol S4C yn y cyd-destun digidol. Doeddwn i ddim am fod mor hy a chynnig maniffesto cyflawn ond codi cwestiynau a allai fwydo mewn i drafodaeth bellach. Mae’r erthygl Euros yn Click on Wales yn nodi bod pwyslais gen i ar fod pobol ifanc yn defnyddio mwy ar rwydweithiau cymdeithasol na theledu, denture ond roedd fy neges yn wahanol i hynny o’n i’n teimlo. O’n i’n meddwl ei bod hi’n werth i fi gyhoeddi beth ddwedes i beth bynnag, rhag ofn bod gwerth ehangach iddo. Byddwn i’n falch iawn o glywed unrhyw sylwadau.

[Gol: anghofies i nodi bod Bryn Salisbury wedi ysgrifennu cofnod ei hun ar rai o’r un themâu felly dwi’n annog chi i fynd draw i’w ddarllen hefyd os am berspectif arall.]

Cymanfa S4C

Gosod ambell her, codi ambell gwestiwn

Dwi ddim am geisio cynnig atebion i’r busnes o gynhyrchu rhaglenni teledu. Mae digon o bobol eraill sydd â phrofiad hir o’r diwydiant all wneud hynny’n llawer gwell. Ond hoffwn i osod ambell her neu gwestiwn i’r gyfundrefn ddarlledu Gymraeg o berspectif y newidiadau aruthrol sydd wedi dod yn sgil dyfodiad y rhyngrwyd i bob agwedd o’n bywydau, a’n arbennig y ffordd mae wedi tarfu ar bob model busnes cyfryngau a ddatblygwyd hyd troad y ganrif ddwetha.

Mae’r cyfryngau ar-lein yn rhan annatod o ddarlun cyfryngau heddiw. Dydyn nhw ddim felly yn y Gymraeg. Eto. Sut allwn ni newid hynny?

  • mae datblygiadau Cymraeg yn y maes wedi cael eu llesteirio hyd yn hyn
  • mae yna inertia sefydliadol ar draws holl ddarparwyr cyfryngau Cymru
  • nid oes digon yn cael ei wneud i ystwytho trefniannau fel bod modd addasu i anghenion cyfryngau digidol a’r gynulleidfa sydd yn barod amdano

Ai rhagor o gwmniau teledu sydd eu hangen neu sector ddigidol gryfach?

  • mae’r sector cyfryngau digidol yn wan iawn yma
  • rol gan S4C i dyfu’r sector hwnnw
  • os ydyn ni am gael cyfryngau deinamig yn mae’n rhaid i ni ddatblygu cwmniau sy’n gallu addasu i gynhyrchu ar gyfer ar-lein

Ai S4C.com cynhwysfawr sydd ei angen neu S4C fel brand digidol ar draws y rhyngrwyd abuddsoddwr mewn eraill?

  • mae ceisio cael un porth i gynnwys Cymraeg yn ffolineb. Mae ceisio cystadlu am fod yn hafan gartref gyda grym y BBC yn amhosib.
  • Gwell ceisio lledaenu brand S4C ar draws y we ac ar draws lle mae cynulleidfaoedd yn ymgynnull. Gweithio lletraws yn hytrach na fertigol.
  • Gall ddechrau gwneud hyn drwy greu ffrwd fuddsoddi ar gyfer cynnwys a gwasanaethau ar-lein

All S4C gymryd rôl galluogi a buddsoddi yn hytrach na chomisiynu?

  • ai comisiynwyr yw’r bobol iawn i wneud penderfyniadau am werth rhywbeth yn oes y rhyngrwyd?
  • Efallai gall S4C ddechrau defnyddio modelau newydd, hyd braich o fuddsoddi mewn prosiectau yn ara bach
  • Nid oes angen ariannu cyfresi hir ar-lein er mwyn llenwi amserlen
  • Mae’n un peth i ddweud y byddant yn hyrwyddo UGC fondigrybwyll, neu cynnyrch di-dal, ar eu gwefan, ond does dim son am geisio buddsoddi yn unrhywbeth i greu’r ‘UGC’ hynny

Sut all S4C newid o fod yn sefydliad gweithredoedd mawr i fod yn sefydliad gweithredoedd bach hefyd?

  • Efallai dim ond £200 sydd ei angen ar brosiect bychan ar-lein i ddechrau. Oes modd datblygu model egino. Buddsoddi’n fach mewn llawer, a buddsoddi rhagor wrth weld llwyddiant.
  • Mae modelau fel hyn yn gwbl ddiarth i S4C ond trwy ddechreuadau bach mae llawer o lwyddiannau’r we yn tyfu.
  • Os oes llwyddiant ar y gweil, yna gall S4C roi hwb drwy ei hysbysebu, a defnyddio’r platfform ‘mawr’ ar gyfer cyflymu’r twf ar-lein

Oes ffyrdd o ryddhau cynnwys ar-lein?

  • Mae angen dechrau trafodaethau ar fyrder i sicrhau bod deunydd Cymraeg yn gallu cael rhyddid a thelerau ffafriol i gael ei ddosbarthu ar-lein
  • Mae angen ail-edrych ar delerau masnach ar gyfer cynnwys ar-lein Cymraeg
  • mae cytundebau TAC/Equity/MU ac ati yn rai a ddylunwyd ar gyfer diwedd yr oes analog. Mae’n hen bryd ail-asesu.
  • Meddwl am sut mae posib rhydhau rhai mathau o gynnyrch ar-lein fel y gall gael ei ail-ddefnyddio. Trwyddedau Creative Commons yn un ffordd.

Sut all S4C ddarparu gofod i arbrofi, methu, archwilio dulliau newydd o gynhyrchu?

  • does gan neb fap ar gyfer gwneud y mwyaf o gyfleoedd a heriau’r cyfryngau fel mae’n sefyll. Rhaid felly creu lle i deimlo’n ffordd a gweld beth sydd yn gweithio yn y Gymraeg

If we want to create new forms of civic value, we need to improve the ability of small groups to try radical things…our best chance for finding good ideas is to have as many groups as possible try as many things as possible.

Clay Shirky

Sut all S4C feddwl tu hwnt i deledu prif-ffrwd gan gadw gafael ar deledu prif-ffrwd?

  • nid displacement o un technoleg/cyfrwng gyda un arall, ond ychwaengu cyfryngau at gyfryngau fydd yn cydweithio mewn ffyrdd cymhleth newydd
  • mae teledu’n dal yn bwysig, ond rhaid gwneud digon o le i’r gweddill anadlu

Oes yna ddulliau cysefin o greu cyfryngau Cymraeg ar y rhyngrwyd?

  • rhaid i ni geisio dod o hyd i beth sydd yn gweithio i ni fel siaradwyr Cymraeg.
  • Mae posibliadau di-rifedi, ond bron dim wedi cael eu harchwilio. Yn rhy aml rydyn ni’n efelychu modelau Eingl-Americanaidd.

Sut all S4C helpu i fagu cynulleidfa ddigidol?

  • yn yr un modd ac yr oedd yn rhaid i S4C adeiladu cynulleidfa Gymraeg ar gyfer ei sianel newydd yn 1982 rhaid adeiladu cynulleidfa ar gyfer deunydd ar-lein yn y Gymraeg

Criticizing present realities is important but insufficient. It can be hard to picture what the future would look like, and so to be making things, as examples of future creative diversity, in the here and now, offers a powerful and tangible form of inspiration to others – and challenges the apparent inevitability of the present.

David Gauntlett

  • mae’r nifer o esiamplau o wasanaethau ar-lein Cymraeg yn brin. Heb esiamplau da, sut mae creu y dilyniant anghenrheidiol, y loop adborth positif?
  • Mae gan S4C, rôl fawr i’w chwarae mewn hyrwyddo eraill sydd yn gwneud gwaith sydd yn cyfateb a’u briff nhw o roi gwasanaeth cyfryngau cyhoeddus Cymraeg
  • Nid gwersi llythrennedd y cyfryngau dwi’n son amdanyn nhw yma ond ceisio datblygu pobol sydd â brwdfrydedd ac egni i drio rhywbeth a’u sbarduno nhw mlaen drwy annogaeth a falle pethau fel cyrsiau technoleg dwys. e.e. http://www.apdyfrig.com/2011/02/17/awydd-gwneud-cwrs-dwys-24-awr-mewn-technoleg-newydd/

Ydyn ni’n gwneud digon er mwyn bod yn rhan o Deledu IP?

  • datblygu apps teledu IP newydd gyda arian masnachol
  • sicrhau lle teledu a rhyngweithio Cymraeg o fewn IPTV a YouView yn benodol

Mae S4C yn ymyrraeth pwrpasol ym marchnad teledu er mwyn bod yn arf ym mharhad yr iaith Gymraeg. Mae’r cyfryngau wedi newid cymaint, oes angen math newydd o ymyrraeth?

  • rhaid deall, er efallai bydd ffigyrau defnyddwyr yn llawer is na theledu i ddechrau, bod ymyrriad ym marchnad cyfryngau ar-lein yn hollbwysig nawr
  • mae cwmniau cynhyrchu Cymraeg ac unigolion o fewn y cwmniau hynny eisoes yn gwneud llawer mwy nac S4C i geisio gwthio gwasanaethau ar-lein, ond yn cael eu dal nôl.

Sut all S4C wneud cyswllt newydd, agosach, a mwy gonest rhwng S4C a’i chynulleidfa?

  • Mae bwlch naturiol rhwng cynulleidfa deledu a’r cynhyrchwyr. Mae’n gyfrwng un i nifer. Nid hawdd bydd newid y math yna o berthynas sefydliadol.
  • Gwell felly gadael hynny, a chanolbwyntio ar geisio neidio dros deledu’n llwyr a chreu gwasanaethau eraill sydd efallai’n gor-gyffwrdd gyda theledu, all leihau’r gagendor
  • I wneud hyn, efallai bod rhaid creu’r gwasanaethau hyn y tu allan i S4C fel serfydliad/sianel yn gyfangwbl.
  • Mae S4C mewn comfort zone o ran darlledu. Rhaid creu ymyrraeth fydd yn eu gorfodi i ddod allan o hyn.

Ydi S4C fel darlledwr yn strwythr addas ar gyfer datblygu ar-lein a dulliau newydd o gyd-greu?

  • mae S4C wedi cael bron i 30 mlynedd i dyfu. Mae wedi gor-dyfu efallai.
  • Nid yw wedi tyfu i wneud mwy nag un peth. Mae wedi tyfu o amgylch un peth: darlledu teledu torfol.
  • Mi fuaswn i’n dadlau nad oes gan S4C (ac nid Awdurdod S4C dwi’n ddweud fan hyn) y gallu o fewn y sefydliad i addasu.
  • Felly byddwn i’n dadlau bod angen creu corff/cwmni bach, o dan yr Awdurdod sydd yn gallu bod yn fodd i weithredu gobeithion a pholisiau an-nheledu cyfrwng Cymraeg.
  • Mae angen i’r chwaer-gorff hwn fod yn fodd o addysgu S4C a gweithio ar draws holl weithgareddau’r sianel a chyrff eraill yn yr un modd.
  • Nid wyf yn credu chwaith bod digon o arbenigedd o fewn y sianel. Does neb yn gyfrifol am strategaeth na chynnwys ar-lein yn benodol. Mae pobol sy’n gweithredu’r elfennau hynny, ond does ganddynt ddim grym, na briff croes-adrannol, seiledig mewn cynnwys.
  • Gweler beth wnaeth y darlledwr Basgeg EITB: ail-asesu pob swydd yn y sianel gan ystryied ar-lein; penodi pennaeth ar gyfer ar-lein

Mae’n rhaid creu partneriaethau – ond pa fath o bartneriaethau a beth fydd eu cost?

  • Mae S4C yn ynys. Mae wedi bod yn ynys ers dros ddegawd. Mae angen i ni nawr zoomio allan a gweld S4C fel archipelago o ynysoedd (fel y bu i ddechrau?).
  • mewn oes ddigidol dyw hi ddim yn gwneud synnwyr i gael arian cyhoeddi digidol gan y Cyngor llyfrau, arian ar gyfer datblygu technoleg gan Fwrdd yr Iaith ac arian adnoddau addysg ar-lein gan adran llywodraeth y cynulliad. Oll ar wahan, a neb yn cydweithio.
  • Onid oes modd ail-asesu crynswth yr arian sydd ar gael ar gyfer deunydd digidol Cymraeg a’i gyd-reoli gyda rhyw ftah o strategaeth rhwng S4C a sefydliadau comisiynu/grantiau/contractio eraill Cymru.
  • Nid hawdd fydd hyn – mae partneru ar brosiectau mor annodd â thynnu dannedd i sefydliadau sydd wedi rhydu yn eu hunfan. Mae’n rhaid dod o hyd i rhyw fath o WD40 sefydliadol. Wn i ddim beth (nac efallai pwy) yw hyn eto, ond mae angen rhywbeth i fod yn buffer pan ddaw sefydliadau hen-sefydledig at ei gilydd.

Felly dyna’r pwyntiau oedd gen i. Diolch i Euros am yr ysgogiad i’w rhoi at ei gilydd ar gyfer ei ddigwyddiad. Roedd yna griw da, ac ro’n i’n meddwl bod y myfyrwyr yn arbennig â syniadau diddorol dros ben.

Dwi ddim yn gwbl bendant fy meddwl am bob peth dwi’n nodi uchod, ond dwi yn meddwl bod nhw’n werth eu trafod. Bydda’n gret clywed ganddoch chi os da chi’n cytuno neu anghytuno gydag unrhywbeth.

Gwersi i S4C gan ddiwedd 4IP?

Newydd ddod ar draws y gofnod blog hon gan y bobol tu ôl i Audioboo. Mae’n gwaredu diwedd 4IP, prostate ac yn rhoi ychydig feddyliau am yr arbrawf. Yn sicr mae yno wersi pwysig i S4C ac i’r sector os ydi S4C am fwrw mlaen gyda unrhyw fath o gronfa cynnwys digidol.

Dyma ddyfyniad:

4IP was ultimately badly led within an institution that didn’t understand its remit or appreciate the opportunity it could have seized. It tried to mimic a TV model of commissioners – sifting through the ‘best’ ideas and then attempting to untangle the politics of personalities, regional funding and pet projects to invest in them (disclosure – Audioboo was a pet project of Dan Heafwhen he was at C4 Radio. The only reason we got cash from 4IP was that he was shifted sideways to 4IP when that project closed down).

What 4IP should have done is liberally dispersed small amounts of cash to the most ridiculous ideas it came across and been proud when the majority of those ideas failed. £1k, £5k – heck even £30k – sent to digital lunatics without a business plan or ROI spreadsheet. True, public spirited, seed funding. Scattered widely in the hope one or two would grow strong. As, hopefully, Audioboo has.

Instead, they seemed to absorb the disturbingly conservative values of their parent company, declined to assert their independence as a new entity within the corporation and ultimately failed to deliver on any of the bold promises we were all so excited about those 2 years ago.

RIP 4IP. You could have been great. We will miss sorely that promise of change.

Os mae pobol Audioboo yn ystyried bod Channel 4 yn meddu ar werthoedd arwsydus o geidwadol (sy’n fy synnu i a dweud y gwir), yna mae’n peri rhywun i feddwl beth fyddai ganddyn nhw i;w ddweud am S4C. Nid beirniadaeth ydi hwn, ond efallai rhybudd i hidio beth sydd wedi digwydd yn y gorffennol agos dros y ffin. Roedd cryn addewid a hype i 4ip – beth am drio cael dyfodol cyfryngau ar-lein Cymraeg yn fwy sefydlog na hynny.

Fforwm Cyfryngau Newydd S4C: blog byw

Dwi am drio blogio peth o hwn yn fyw. Wn i ddim os fyddai’n gallu gwneud yr holl beth, breast ond dria i ngora. Ffwrdd a ni:

Diolch am ddarllen!

Garffild: diolch pawb am ddod.

Sylw o’r llawr: angen amserlen. A wybod sut mae hwn yn ffitio mewn efo strategaeth ehangach s4C

Sylw o’r llawr: syniad rhagorol, approved cyn belled ei fod ddim yn troi yn siop siarad.

Nid rhywbeth S4C fydd ol. Ond gofyn am sylwadau.

14:35 Garffild Lloyd Lewis: nid ymarferiad mo hwn. S4C o ddifrif am hyn. Hwn yn fan cychwyn iddyn nhw.Eisiau creu fforwm/tîm ffurfiol o 8 o bobol fydd yn helpu S4C i symud i’r cyfeiriad iawn. Ydi hyn yn syniad da? Angen yr adborth.

14:30 Sylwadau am y grwp oedd yn adeiladu gyda Lego yn seiliedig ar syniadau David Gauntlett. (Gol: fethish i’r grwp yma ryswut!!)

  • angen i S4C estyn allan i gymunedau
  • creu pentref: canolbwynt y pentref oedd S4C ond bod rhaid i’r pentref ddatblygu
  • sut mae modd cael gwerth pellach allan o gynnwys sydd ddim yn cael ei ddefnyddio ar ol darlledu
  • eisiau’r gymuned yn rhan o’r cyfryngau gwe
  • isio i’r model fod yn ddwy ffordd
  • “y cyfryngau newydd ydi’r cyfryngau” (Gol: NO WAY!)
  • cymuned yn ei ystyr ehgangaf
  • angen i s4c fod yn hyblyg, angen iddyn nhw feddwl allan o’r bocs
  • cyfryngau gwe (dwi’n aralleirio: gwrth defnyddio cyfryngau newydd!) fod yn rhan o’r rhaglenni, nid yn add-on
  • delwedd S4C fel camfa: helpu chi i fynd dros bethau, bod yn le i sefyll arno fo i weld ac yn rhywbeth dwy ffordd

Sylw o’r llawr: dau beth yn digwydd 1) lot o drafod am safon iaith ar y cyfryngau a 2) son bod pobol ddim yn gallu cael eu erlyn am siarad mewn ffordd wahanol. Y ddau yn clasho.

Sylw o’r llawr: Beth am safon iaith? Wrth newid o’r diwydiant teledu i;r cyfryngau ‘lean forward’ mae pobol yn gorfod cyfathrebu mewn iaith ysgrifenedig. Mae hwn yn broblem i rai pobol. Sut ydyn ni’n delio gyda’r iaith fyw mae pobol yn ei ddefnyddio? Sut allwn ni sicrhau nad yw pobol yn cael eu beirniadu  am eu hiaith.

14:25 Sylw o’r llawr: cynulleidfa’r de-ddwyrain wedi cael ei anwybyddu, a’r math newydd o Gymry Cymraeg. Cynulleidfa fawr bnotensial. llawer ddim yn teimlo eu bod yn darlledu ar eu cyfer nhw. (Gol: bosib bod y gogs yn teimlo r’un peth!)

14:20 Sylwadau o;r grwp oedd yn son am y gymuned. Aled Glynne yn adrodd nol. Sit mae posib cyrraedd at bob cymuned.

  • Angen diffinio beth yw cymuned. Efallai bod cymuned teledu/rhyngrwyd yn wahanol iawn.
  • Byddai’n beth da pan mae S4C yn mynd allan i’r gymuned i fachu ar y cyfkle i godi delwedd unrhyw ddatblygiad neu cael pobol i gyfrannu at wefannau e.e.
  • Carreg Ateb/Caban Ateb yn syniad da – fyddai modd defnyddio’r we i wneud fersiwn o hwn ()
  • pwysig iawn bod cydweithio yn digwydd
  • angen deialog
  • syniad o gronfa YouTube
  • angen i S4C fagu croen caled wrth dderbyn beirniadaeth ac agored
  • angen i S4C fod yn fwy personol na chorfforaethol
  • peth da pe bai na le i arddangos deunydd sy’n cael ei greu gan ysgolion, grwpiau etc wedi ei letya gan S4C
  • trafodaeth am y brand: peth da neu ddrwg. Ydi o’n tocsig? Neu ydi o’n adnabyddus rownd y byd?
  • Trafod bod angen cyllid ar bobol sy’n datblygu deunydd ar gyfer y we.
  • Mantais o allu adnabod talent ar y we
  • Dim cymaint o lesteirio cynnwys gan reolau cydymffurfiaeth ar-lein
  • Pwysig bod S4C yn gwrando ac argyhoeddi pobol eu bod nhw
  • Gwefannau lleol – awydd i weld mwy, ond lle i S4C gefnnogi rhain mewn rhyw ffordd e.e newyddion micro
  • Oes angen mynd trwy S4C o gwbl? Pan fod llwyfannau ar gael a bo modd rhoi cynnwys allan yna.
  • Microdaliadau yn fodel pwysig ar gyfer cael arian am gynnwys: itunes, etc
  • Hawdd son am y we, ond angen meddwl am natur arian cyhoeddus ac atebolrwydd

Sylw o’r llawr: efallai bod gor-dargedu tuag at ddysgwyr. e.e. Pen Talar – roedd lot o gynnwys oedd yn cuddio tu ol y label dysgwyr (ar wefan Dysgwyr S4C), oedd efallai o ddiddordeb i gynulleidfa ehangach

Sylw o’r llawr: O ran targedu byddai targedu dysgwyr yn gam da.

14:15 Sylw o’r llawr: chi’n ffili cael comisiynydd/sianel yn diffinio beth sydd yn cwl.

14:10 sylwadau o’r ail gr?p oedd yn edrych ar demograffig.

  • teimlad wrth dargedu cynulleidfa ifanc bod angen i’r cynnwys fod yn ‘c?l’ (Gol: !!)
  • angen i’r cynnwys fod yn amrywiol
  • angen bod deunydd yn cael ei rannu. Hynny yw oes eisiau targedu o gwbl?  (Gol: beth sy’n cymell pobol i rannu yn y man cyntaf?)
  • angen bod gallu gan S4C/cronfa i ddefnyddio dylanwadwyr
  • nid pobol sy’n ffitio rownd y dechnoleg ond y dech sy’n ffitio o’n amgylch ni
  • mae yna gynulleidfa – angen cynnwys sydd
  • (Gol: da ni nawr wedi mynd mewn i ddiffinio beth sydd yn ‘c?l’….LOLFRENNYDD)
  • trio plesio pawb yn plesio neb
  • pwysigrwydd brandiau. Brands yn ffeindio eu demograffig eu hunain.
  • pwysigrwydd plannu hedyn gyda elfen o risg
  • Gormod o bwyslais ar dargedu demograffig
  • Angen an darge cychwynnol ond defnyddio llwybr y cynnwys fel modd o gael adborth gan y defnyddwyr a chynulleidfa. h.y. bod y cynnwys yn ffeindio ei gynulledifa yn y pen draw
  • pwysigrwydd anelu at gymunedau
  • angen cynnwys byr, neu addas ar gyfer y platfform o leiaf
  • hyblgygrwydd a gallu i gymryd risg yn bwysig

Eglurhad gan rywun am y syniad hyb: nid hyb gan S4C oedd yr awgrym ond bod S4C yn rhan o hyb ehnagach.

14:05 Pete Edwards: syniad o hyb yn hyrwyddo syniad o hierachiaeth – angen gwared o hyn. Angen i arian s4c fod ar gyfer pobol yn hytrach nac s4c. Angen rhoi arian allan i gorff arall sydd yn creu cystadleuaeth, sy’n gofyn i bobol fod yn fwy uchelgeisiol a pheryglus gyda be ma nhw’n ei wneud.

14:00 Grwp cynnwys, rhai sylwadau (Ciron Gruffydd yn adrod nôl):

  • peryg bod S4C yn trin y we fel rhywbeth eilradd
  • perygl mewn delio gyda;r we fel lle i peilotio yn unig
  • angen am swydd o fewn S4C i ddatblygu digidol: g
  • angen i S4C newid yn sylfaenol o’r top i’r gwaelod, gyda phwyslais ar greu cynnwys a buddsoddi mewn cynnwys yn hytrach na chomisiynu
  • angen arian i feithrin talent a hybu creadigrwydd, ond hefyd cynnwys sy’n gweithio gyda rhaglenni sydd eisoes yn bodoli, yn arbennig felly ar gyfer pobol h?n
  • hel fideos sydd yn cael eu cynhyrchu yn annibynnol at ei gilydd mewn ‘hyb’ wedi ei greu gan S4C er mwyn ehangu’r gynulleidfa iddyn nhw.
  • ysbrydoliaeth yn bwysig. Sut gall S4C chwarae rhan yn hyn? symud tuag at weithio gyda nifer
  • Teimlad bod cynnwys S4C yn rhy saff ar hyn o bryd

13:55 Jest i esbonio, cafodd pawb eu rhanni mewn i 4 grwp i drafod 4 pwnc:

  • Sut mae posib i s4c gydwithio gyda sefydliadau eraill i greu cynnwys?
  • Ydi’r we ar gael i bob demograffig?
  • Sut mae cael model newydd?
  • Sut mae cael pawb i deimlo’n rhan o unrhyw weithgaredd newydd?

11:50 torri mewn i grwpiau rwan.

“Maybe having a closed editorial doesn’t work so well for online content.”

Audiences don’t wan’t corporate branding on videos, perhaps.

(Gol: Er gwybodaeth! Dyma’r clip “Cymraeg”  http://www.youtube.com/watch?v=UtwnYy5dpnc 10/10 am fideo feiral, 0/10 am gyfieithu!)

11:40 Dangos y clip: http://www.youtube.com/watch?v=R0LCmStIw9E

Future of b/cast is “if you like this, we’ll reccomend this to you rather than schedules”

11:35 Parody vid: http://www.youtube.com/watch?v=jVjm6I9xi3U

“You know you’ve arrived on the internet when people start doing parodies”

Neges: y darllediad wnaeth triggero’r sylw dechreuol i’r fideo.

Time magazine wedi dyfynnu Peter am y clip.

Dangos y clip hwn: http://www.youtube.com/watch?v=5X-mH3vNrzI

11:30 “Became a self-fuelling phenomena” (Gol: ond roedd yn Saesneg, no? Roedd “cyfieithiad” Cymraeg ond roedd yn bizarre os dwi’n cofio’n iawn)

Dangos: Viral Video Chart – fanno roedd o’n checkio lle oedd ranking y fideo. Dangos gwerth y breakdown data am y fideo. 17% o wylwyr yn Sbaeneg.

2 flog dylanwadol yn UDA wedyn yn darganfod y fideo a’n embedio. Dros nos, roedd 500k views. 1m view dros 7 diwrnod.

Dechrau fel prosiect ysgol gyda 13 ysgol uwchradd. Roedd mor dda, feddylion nhw drio cael o wedi ei ddarlledu –> anfon at Sian Thomas BBC.

11:30 Peter Watkins Hughes siarad am stori viral video o Gymru wnaeth gael 10m views

Cloi: meddwl beth sy’n ddiddorol, ydi o’n ddefnyddiol; sut mae modd rhannu/cydweithio; oes mpodd ei werthu/hysbysebion; gweithio fel cymuned.

11:25 Marc yn gweithio gyda 2 foi o Oz sydd wedi creu gwasanaeth bwcio gwestai Cymraeg.

Sôn am greu rhwydwaith hysbysebu er mwyn cynyddu gwerth y farchnad hysbys.

Arian: lle mae o? Oes modd creu hysbysebion? Enghraifft hysbys Prifysgol Aber ar Golwg360.

YouView: bydd hwn yn ffordd o gael at  ywe trwy eich teledu. Angen i S4C feddwl am hyn.

11:20 Meddwl am lle mae pobol yn mynd a chreu ar eu cyfer nhw. Esiampl: app teithiau cerdded Reader’s Digest. (Gol: gweler sylwadau Carl Morris am greu stwnsh map o amgylch y rhaglen 100 Lle).

Weithau meddwl am S4C fel peint o chwerw; rhaid meddwl am s4c fel Martini: anytime anywhere any place.

Sôn am silver surfers. Dim angen bod ofn nethu cyrraedd at bobol h?n Cymraeg. Sôn am BeGrand.net. Sut i gyrraedd atyn nhw. (Gol: mae fy nhad yng nghyfraith wrth ei fodd efo’i iPhone4)

Dangos llun o’r planedau i mapio byd ar-lein Cymraeg. Dylai S4C fod y blaned fwyaf yn y solar system ar-lein Cymraeg!

Problemau: agwedd, arian, ymwybyddiaeth, neb yn cyd-drefnu

11:15 60 o apps ar iphone neud Android – enghraifft FiaFo – iSteddfod; ac app Cyw S4C/Cube.

500 o tweets bob dydd yn Gymraeg (ystadegyn Marc trwy ei ymchwil ei hun). Google a FB yn Gymraeg.  Dros 60 o apps Cymraeg (rili?). Ffôn symudol Gymraeg gan Orange.

500,000 o bobol yng Nghymru yn defnyddio Facebook (grwp Cymru)

Os oes cynnwys da gyda chi, paid poeni am y dechnoleg. Dim diddordeb mewn tech yng Nghymru? Sbwriel.

Ein dyfodol digidol”

11:10 Cyflwyniad gan Marc Webber (cyn-olygydd ITV.com a is-olygydd The Sun ar-lein)

Nid pwrpas ydi pitcho, na chwyno am ddiffyg darpariaeth S4C (Garffild yn cynnig gwneud hynny dros goffi!). Sut mae modd bod yn berthansol i’n cymunedau a gwylwyr, a chreu cynnyrch maen nhw eisiau.

S4C am roi pwyslais ar roi mwy o bwyslais ar y cyfryngau newydd. Dau nod i’r diwrnod: rhannu syniadau, gwneud y grorau o’r talen; yn ail, creu fforwm o bobol fydd yn ffynhonell/llwybr i’r syniadau i ni weithio efo’n gilydd.

11:05 Garffild Lloyd Lewis yn cymryd lle Dyfrig Jones oedd fod i annerch ac arwain. Hefyd wedi methu dod oherwydd y llifogydd.

11:00 Aled Glynne yn annerch. Wedi dechrau’n hwyr oherwydd y glaw wrth Mach. Lot wedi methu dod o’r gogledd.

DET vs S4C

So Dafydd Elis-Thomas has been on the attack against S4C and Welsh language broadcasting. I like Dafydd, information pills and know him well as he used to live round the corner to me in Dolgellau, anesthetist but he really is talking through his hat on this occasion.I’ve picked out a few choice quotes:

Everything has to be up for grabs. I don’t see any point in protecting the name or the brand of S4C

The brand is “damaged beyond recognition” is his opinion, but I would argue that the S4C brand is not tainted to the degree that people will turn away from viewing programmes associated with it. He might be pissed off at the political hoo-ha and that the Assembly has been powerless to do anything to intervene but most people I would think would have little interest in the procedural shenanigans that are currently taking place between S4C, the UK government and the BBC. What most people care about is the stuff that the channel produces.

To scrap a brand of more than 25 years with the history and quality of material associated with it, would be tantamount to suicide for Welsh language media which is already in a severely weakened position. I have just been to Bilbao to hear about developments in broadcasting in relation to the internet, and all three broadcasters present (EITB, TV3, and TVE) were sure that their main channel and brand was still of great importance. TV3 Catalunya said that much of their internet activity was used to drive people to television content (albeit tv content to be watched on several platforms). They have lots of material on iTunes and YouTube but they don’t put it all there. It is still important to them to use those other platforms to direct people to the high-quality content which is still mainly delivered through television sets.

Would they ever consider destroying a brand that is instantly recongisable as a brand that delivers Basque or Catalan content? No way. And neither should S4C.

“The idea that our priority should be to save a television channel appears to me to be bizarre because what we want to be looking for is as much Welsh language content with sufficient choice across as many platforms as possible. Obviously, it is a help if there is an identifiable place where some of this can be found.

Who on earth has said that saving a television channel is the priority here? S4C is far from perfect in the way that it has prepared itself for the multiplatform world, but it is making some inroads. Nobody says that any of this is about saving TV – it is about developing Welsh language TV to becoming a modern broadcaster. A television channel has to be a part of that picture as well as other non-linear means of viewing across different devices.

TV channels will still have relevance for the near future. It is true that S4C has work to do in terms of finding its place in the realm of IPTV and it is very unclear how it will fit into YouView, if it is known at all at this moment in time, but television viewing through an EPG will not disappear overnight. It will coexist with online on-demand viewing, it will coexist with viewing through YouView, it will coexist with viewing via other hardware such as games consoles.

And as for the second sentence: finding content will be THE major problem for media content. Distributing Welsh language content to different platforms means nothing if nobody can find it. The user base, brand identification, and recognisable internet home that S4C have as a TV channel provide the means for finding audiences for Welsh language online content. If anything, more should be made of this, not less! With the scaling down of the BBC’s online activity, they will not be in a position to strengthen their Welsh language content. S4C are in a position to leap forward with the right strategy.

Now, I’m not sure a whether a broadcast channel run by an authority should be the repository of that; in fact, I don’t think it should be because we are well beyond that.”

“Well beyond that?” What does that mean exactly? If one accepts that somebody has to regulate the media, it means one of two things:

1. that he is happy that the BBC Trust take their role, and regulate S4C without compromising its independence (if indeed he thinks that independence is an issue).
2. that he wants Ofcom to regulate S4C

In terms of the fact of there being a broadcast channel under an authority, well Channel4 have now reversed their 4ip experimental online strand and brought all online activity in-line with their television work, recognising the continuing power of TV in delivering audiences whilst developing online audiences alongside that.

TV3 Catalunya and EITB have several TV channels – they would not dream of hacking away a vital branch in their operation. Are any other  comparator broadcast operations thinking along these lines. I can see that there could be another body set up alongside S4C – let’s call it S4Carlein – which would focus more on the development of unique online content (but in close collaboration with the TV channel). I accept though that S4C is an organisation which still thinks in an analogue TV mode. Channel4 have developed their non-TV way of thinking through different ventures outside of their TV programmes and now that those have matured, they have brought them back into the fold to influence TV. In S4C’s case, I believe we would have to have two separate organisations, at least initially, if only to bring a fresh outlook on Welsh language media.

“All those platforms are screaming out for content. Clearly, it’s got to be produced in a way which is cost-effective.

I have no idea what this is about. Which platforms are “screaming out for content”? The ones completely saturated with content already? There is little Welsh language content beyond TV I accept, but it is clear to all (and I’m sure that includes S4C) that S4C has to find ways of making content available on all kinds of new platforms. As Marc Mateu from TV3 Catalunya said – we have to be where everybody else is, and where audiences are going to find content, in order to reach the maximum audience possible  (although content branding is still extremely important to them on these other platforms). In this respect, S4C needs investment, and the move to invest in HD rather than other platforms may have been a mistake.

It is not too late to sort out, although there needs to be calmer waters for any strategic thinking to take place, and a new chief executive before that can happen. These comments by Dafydd are damaging and unconstructive and certainly does not help the future of Welsh language media.

Darlledu Basgeg: “rhyngrwyd yn greiddiol”

ambulance on Flickr” href=”http://www.flickr.com/photos/palazio/5260572516/”>Web TV mintegia EHUn
Llun gan palazio ar Flickr

Dwi wedi bod yng Ngwlad y Basg ers dydd Sul ac wedi cael amser gwych a hynod ddefnyddiol. Hon oedd fy ail ymweliad a’r wlad, sildenafil ond y tro cynta i mi fod yno ar bwrpas gwaith ac roedd y croeso gan Edorta Arana, oncology Josu Amezaga a’u tîm ymchwil yn arbennig.

Y rheswm dros fynd oedd gwahoddiad caredig gan Adran Gyfathrebu Clyweledol a Hysbysebu Prifysgol Gwlad y Basg i fynd i siarad yn eu seminar nhw ar WebTV (lluniau ar Flickr). Roedd Elin Haf Gruffydd Jones a minnau (dyma fi!)yn siarad am sefyllfa S4C yng nghyd-destun y rhyngrwyd. Mi wahoddwyd aelodau o S4C i fynd ond doedd neb ar gael, sydd ddim yn syndod efallai, er yn biti.

Seminar ar gyfer eu myfyrwyr nhw oedd o gan fwyaf, ond gyda nifer o aelodau staff a chwmniau yn mynychu hefyd. Rhaid dweud, o berspectif y myfyrwyr, mi ddyla pob un Prifysgol yng Nghymru gynnal seminarau o’r fath. Cawson nhw drwythiad helaeth yn y darlun cyfredol o deledu a’r ffordd y mae’n gorfod ymwneud a’r rhyngrwyd yn ei amryfal ffyrdd heddiw.

Dwi am drio rhoi chydig o sylwadau ar y blog dros y dyddiau nesaf felly dyma ddechrau gyda chyflwniad gan Inako Gurrutxaga, Pennaeth Cynnwys EiTB, sef gwasanaeth darlledu cyhoeddus Gwlad y Basg. Mae ETB1 yn darlledu yn yr iaith Basgeg ac yn darparu gwasanaeth gwe Basgeg / Sbaeneg (gyda darnau Ffrangeg a Saesneg hefyd). Dyma rai uchafbwyntiau o’i gyflwyniad o’u gwaith sydd, dwi’n meddwl, yn eithaf arwyddocaol o’u gosod wrth safle S4C yn y maes hwn:

Gwe Cymdeithasol

  • EiTB yn deall bod angen cysylltu cynnwys gyda phroffiliau cymdeithasol ac mae gwefan EITB.com yn ganolbwynt i hyn.
  • Mae UX yn hynod bwysig iddyn nhw. Rhaid i wybodaeth fod ynghlwm a chynnwys clyweledol. Dyna sut ma nhw’n gwahaniaethu eu hunain rhyngthyn nhw a gwefannau newyddion a portals gwybodaeth eraill.
  • Rôl bwysig gan y sianel i ysgogi cyfranogiad

Ecsploetio cynnwys digidol

  • Gweithio ar ffordd o ddangos archif teledu, a’i agor i bobol ail-gymysgu ac ail-ddefnyddio, gan ddefnyddio trwydded debyg i Creative Commons.

Ymateb EITB i’r newidiadau yn y cyfryngau

  • Maent wedi cael newid sylfaneol yn athroniaeth y grwp yn sgil y newidiadau i fyd darlledu. Nawr mae’r rhyngrwyd yn greiddiol.
  • Mae EITB wedi newid proffil swyddi o fewn y cwmni, gan ail-asesu defnydd o adnoddau a llif gwaith gan ystyried y rhyngrwyd ar bob gwasanaeth.
  • Mae nhw’n gweithio ar y gososdiad creiddiol bod y rhyngrwyd yn wahanol i deledu a radio, a’i fod ddim jest yn newid mewn dull dosbarthu.
  • Mae nhw’n credu y gall y rhyngrwyd fydd ‘modur y grwp’

Ar ba blatfformau/prosiectau mae EITB yn gweithio?

  • Cynnwys EITB ar gael ar ffonau symudol Apple ac Android trwy app a gwefan optimised.
  • Teledu ar-alw
  • Widgets teledu yn bodoli ar setiau Phillips, Samsung
  • …ac mae nhw’n edrych ar wasanaethau newydd Hulu, AppleTV, GoogleTV etc er mwyn sicrhau lle ar y rheiny.
  • Rhyngweithio byw gyda gwylwyr ar deledu a radio trwy wasanaethau fel Twitter a Facebook – mae EITB wedi bod yn arbrofi ers blwyddyn ar hyn, gan ei integreiddio mewn i raglenni.
  • Cronfa r & D ar gyfer arbrofi gyda chynnwys amlblatfform / trawsgyfryngau/ Codau QR / Realaeth  /
  • Brwd i gydweithio gyda chwmniau sydd yn arloesi ar-lein ac yn awchu am fewnbwn gan fyfyrwyr: eisiau cydweithio gyda gwasanaeth Umap, sef hidlydd tweets a chydgasglwr cynnwys Basgeg.

Dwi’n derbyn nad ydi sefyllfa S4C ac EITB yn union yr un fath – mae EITB yn gwneud newyddion ar-lein, darparu radio ac yn darlledu sianel Sbaeneg hefyd – ond gellid dweud bod strategaeth we EITB yn gwbl sylfaenol i ddyfodol y grwp. Bydd angen i S4C, a’r gwasanaethau Cymraeg ar y BBC o ran hynny, wneud llawer mwy i gyrraedd y math hyn o ymroddiad i ddatblygu. Mae’r fforwm cyfryngau newydd sydd newydd gael ei gyhoeddi ar gyfer Ionawr yn gam i’r cyfeiriad cywir ond rhaid cael strategaeth we glir a phendant os am allu dal fyny gyda’n cyfeillion yn y peninsiwla Iberaidd.